Laatste nieuws 22/05/2005: Ties en Shirley zijn Myanmar vanuit China betreden. Lees het verslag op http://www.ontopoftheworld.nl

Wij kochten ons vliegticket bij een toeristenbureautje in Khaosan Road (Bangkok). Het is raadzaam om "rond te shoppen", want de prijzen variëren enorm. Wij zijn uiteindelijk gevlogen met Thai Airways International. Wij betaalden voor een open retourticket Bangkok - Yangon 7.350 baht. Er waren echter ook reisbureautjes die 8.800 baht voor hetzelfde ticket vroegen. Thai Airways is wel de duurste maatschappij die op Yangon vliegt, maar het is ook de meest betrouwbare. De maatschappij vliegt twee keer per dag naar Yangon en terug.
Andere mogelijkheden waren:
 

• Biman Bangladesh Airlines: de goedkoopste met 5.800 baht voor een retourticket. Ze vliegen alleen op zondag.
• Myanmar Airways International: prijzen lagen tussen die van Biman Bangladesh Airlines en Thai Airways. Ze vliegen dagelijks. Ze zijn wel de gevaarlijkste van de drie en door de Lonely Planet wordt een vlucht met Myanmar Airways afgeraden in verband met de onbetrouwbaarheid van vliegschema's en vliegtuigen.

De departure tax in Thailand (Bangkok) bedraagt 500 baht.
De departure tax in Yangon (Myanmar) bedraagt 10 US$ (kan ook worden betaald in FEC's).

Visum
Een visum voor Birma is verplicht. Wij hebben onze visa voor Myanmar zelf bij de ambassade in Bangkok (Thailand) geregeld. Kosten 810 baht per persoon. De aanvraag van het visum duurt 2 werkdagen. Na het invullen van een aanvraagformulier, inlevering van 2 pasfoto's en je paspoort, kan je het visum de volgende dag weer ophalen.

Adres van de ambassade: 132 Sathorn Nua Road (hoek Thanon Pan), Bangkok. Telefoon: 00-66-2-2344698, fax 00-66-2-2366898.
Openingstijden: maandag - vrijdag van 10.00 - 12.00 uur en van 14.00 - 16.30 uur.
De ambassade is vanaf Khaosan Road eenvoudig te bereiken. Je neemt de expressboat naar de Sathon Pier (ongeveer 25 minuten varen - 8 baht) en daar neem je de Skytrain voor 1 halte (Station Surasak - 10 baht). Vanaf het station is het ongeveer 10 minuten lopen naar de ambassade.

Ook kan je je visum door één van de vele toeristenbureautjes in Khaosan road laten regelen. Het loont wel de moeite om wat "rond te shoppen". Prijzen variëren van 860 tot 1250 baht per visum. Er zijn dus bureautjes die voor een meerprijs van 50 baht het visum voor je regelen. Als we dat eerder hadden geweten, hadden we ons alle moeite bespaard en de visa door een bureautje laten regelen.

Het visum dat je krijgt is drie maanden geldig (je moet dus binnen drie maanden vanaf het moment dat het visum wordt afgegeven Myanmar binnenkomen) en is goed voor een verblijf van 28 dagen.

Douanebepalingen
Bij binnenkomst in Myanmar moet je een douaneverklaring invullen. Geld meer dan 2.000 US$, sierraden, fotocamera, computer etc. moet je op het formulier invullen. Ze nemen het formulier in en je krijgt een klein briefje in je paspoort geniet. Het formuliertje wordt bij het verlaten van het land weer uit je paspoort gehaald.
Het is verboden mobiele telefoons, speelkaarten of pornografisch materiaal in te voeren. Mobiele telefoons worden in beslag genomen en kunnen bij verlaten van het land weer opgehaald worden. Wij werden geadviseerd om de mobiele telefoon op ons lijf te dragen bij het passeren van de douane. Ze doorzoeken namelijk alleen je tassen. Omdat we geen risico wilden lopen en omdat de telefoon het toch niet doet in Myanmar, hebben wij de telefoon op het formulier geschreven. De douanebeambte vond het waarschijnlijk te veel werk om de telefoon in te nemen. Hij vertelde ons een nieuw formulier in te vullen en fluisterend voegde hij eraan toe de telefoon niet te vermelden en de telefoon in onze zak te stoppen. Welcome to Myanmar!!!

Geld
De officiële munteenheid is de kyat (spreek uit Tsjat). Om het allemaal wat ingewikkelder te maken, hebben ze voor toeristen ook nog de FEC (Foreign Exchange Certificate) ingevoerd. 1 FEC is precies gelijk aan 1 US$.

Bij aankomst op het vliegveld ben je verplicht 200 US$ per persoon om te wisselen in FEC's. Je kan hiervoor travellers cheques gebruiken, maar dan brengen ze 2 US$ in rekening. We hebben vaak gelezen dat deze 2 US$ per uitgeschreven cheque in rekening werd gebracht. Dit is niet het geval! Je betaalt per transactie en voor 200 US$ in travellers cheques krijg je dus 198 FEC's.
Soms kan je erin slagen om deze verplichte omwisseling te vermijden. Je mag dan bijvoorbeeld 200 US$ per stel wisselen en niet per persoon. Het kost je dan wel een "presentje" (dollars dus) voor de dame of de heer achter de balie. Houd er wel rekening mee dat de meeste hotels, treinen en bezienswaardigheden in Myanmar niet goedkoop zijn. Je hebt dus wel wat FEC's nodig!

UPDATE november 2003: De FEC zijn afgeschaft.

Bijna alle hotels, vliegtuigen, treinen en bezienswaardigheden kan je alleen betalen in dollars of FEC's. Eten, drinken en bussen kunnen in kyat worden betaald. Dollars en FEC's kunnen bij het betalen in principe door elkaar gebruikt worden.

De Kyat is leverbaar in briefjes van 1, 5, 10, 15, 20, 45, 50, 90, 100, 200, 500 en 1.000. Dollars en FEC's kan je tegen kyat inwisselen. Wissel ze niet om bij een bank. Daar hanteren ze namelijk een veel slechtere koers dan op de zwarte markt. Voor 1 FEC kregen wij op de zwarte markt tussen de 650-680 kyat. Voor contante dollars krijg je iets meer, namelijk 700-750 kyat. Bij een bank krijg je het belachelijke bedrag van 6 kyat voor een dollar (dit is geen typefout). Het is niet moeilijk "de zwarte markt te vinden". Overal op straat word je aangesproken met de vraag of je geld wil wisselen. Als je dit wat onveilig vindt, kan je ook besluiten bij een hotel of een winkeltje te wisselen. Je hebt dan in ieder geval even de tijd om alles rustig na te rekenen en na te tellen.

Transport in Myanmar
De staat van de wegen is in Myanmar soms erbarmelijk en reizen met de bus is dan ook vaak geen pretje. Expresbussen verbinden de belangrijkste toeristencentra (Yangon, Bagan, Mandalay). Je betaalt voor een busreis naar Mandalay of Bagan tussen de 2.000 en 3.000 kyat voor een enkele reis in een luxe airconditioned bus. Er zitten ontzettend veel kantoortjes van busmaatschappijen tegenover het treinstation in Yangon. Ook hier is het raadzaam even te shoppen voor de goedkoopste tickets. Kleinere plaatsen kan je bereiken met vaak overvolle lokale busjes en pick-ups. Vanuit Yangon zijn ook enkele treinverbindingen. Een treinkaartje voor het traject Yangon - Mandalay kost 35 US$!

Wij hebben in Myanmar twee Nederlanders ontmoet waarmee we een taxi hebben gedeeld. We hadden zin in een beetje luxe. Het bespaart veel reis- en wachttijd en we kwamen ook in minder bekende plaatsen.
We kwamen aan deze taxi via een tout (bemiddelaar) met de naam Salim. Hij hangt wat rond voor het Garden Guest House naast de Sule Pagode in Yangon en is constant op jacht naar toeristen. We betaalden - na onderhandelen - 400 US$ voor vier personen voor een 14-daagse rondreis. Hij biedt een programma aan, maar je kan zelf wijzigingen in dat programma aanbrengen. Het eten en slapen van de chauffeur, de benzine en de tol zijn in de prijs inbegrepen. Een extra dag kost 30 US$. Alles wordt in een officieel contract vastgelegd en we betaalden de helft van het bedrag vooruit en de andere helft achteraf. Ze wilden wel de helft van het bedrag in contante dollars hebben en de andere helft mochten we in FEC's betalen.
Bij de onderhandelingen hebben we een minibus geëist omdat we niet met z'n drieën op de achterbank van een auto wilden zitten. We hadden uiteindelijk de beschikking over een grote minibus waar ongeveer 10 personen in zouden kunnen zitten en hadden dus lekker veel ruimte. Later begrepen wij van onze chauffeur dat Salim 50 US$ met zijn bemiddeling heeft verdiend. Hij vertelde ons dat het goedkoper zou zijn geweest (waarschijnlijk dus 350 US$ voor 4 personen) als we rechtstreeks contact met hem of zijn baas zouden hebben opgenomen. Het adres luidt:

Khine Tha Zin Tours & Travel Co., Ltd.
No. 59, room no. 28
Kabaaye Pagoda Road
Ward no. 10
Parami Road Junction
Mayangone township - Yangon
Telefoon: 524746 of 700442
Fax: 00951 - 662209

mail ktzcoltd@mptmail.net.mm website: www.khinethazincarrental.com

Update van Kim (reisverslagen Kim - mei 2007) : Ik heb genoten van jullie reisverslagen en heb besloten een gedeelte van mijn reis door Myanmar met een oude bekende van jullie te doen: U Myint Wai. Hij doet jullie de hartelijke groeten en heeft al veel klandizie door jullie aanbevelingen gekregen. Mijns inziens volledig terecht, want een prettigere chauffeur en vriend in dat land kun je je niet wensen. Hij liet trots alle foto's zien en er waren meerdere klanten geweest die jullie verslag uitgeprint en ingebonden voor hem mee hadden genomen. Nog even wat updates: de door jullie genoemde prijs is niet meer geheel actueel. De prijzen van de benzine is schrikbarend gestegen. Voor een rondreis van 14 dagen in een niet-airco taxi met zijn 2en betaalden we nu 470 dollar. We hadden op jullie advies het bureau rechtstreeks gecontacteerd. In eerste instantie vroeg men 500 dollar maar na onderhandelen met de baas hebben we dit naar beneden gekregen met 30 dollar. Van die 470 dollar is maar liefst 300 dollar opgegaan aan benzine!!!

Update november 2007: In de zomer van 2007 hebben William en Carine uit Belgie geprobeerd, na eerdere positieve ervaringen, "onze chauffeur" Myint Wai te boeken voor hun tweede rondreis door Myanmar. Myint Wai bleek door een ziekte niet meer in staat om te werken. Begin november zijn ze toch afgereisd naar Rangoon en hebben met een andere chauffeur (Nyi Nyi Sue) van Khine Tha Zin Tours & Travel Co., Ltd., Myint Wai thuis opgezocht. Hij werd thuis verzorgd. Hij was erg mager en zijn oogleden waren geel gekleurd. Hij bleek een levercirose te hebben en is daar enkele dagen later (op 8 november 2007) in het ziekenhuis aan overleden. Dit bericht heeft ons diep aangegrepen. Wij hebben in de korte tijd dat we met Myint Wai hebben rondgereisd een goede band opgebouwd. De uitnodiging om bij hem thuis te eten was één van de hoogtepunten van onze wereldreis. Mensen die zo weinig hebben en zoveel geven. In de afgelopen jaren werden we door andere reizigers die gebruik maakte van zijn diensten, op de hoogte gehouden van zijn leven in het onderdrukte Myanmar. Wij leven dan ook erg mee met zijn familie en maken ons zorgen hoe het verder moet met zijn vrouw en vier kinderen in een land zonder sociale voorzieningen. Myint Wai (overleden november 2007)

Voor actuele info, vragen en wensen over Myanmar kunt u contact opnemen met William en Carine uit Belgie, (E-mail privé: wildec@telenet.be of op het werk: william.deceuninck@ing.be). Zij zullen iedereen met plezier bijkomende info bezorgen.

Eten en drinken
Het eten in Myanmar vonden wij niet echt een festijn. Rijst is de basis van iedere maaltijd. De hygiënische omstandigheden zijn niet zo goed als in Nederland en daarom moet je alleen gerechten eten die goed gekookt of gebakken zijn. Het wil nog wel eens voorkomen dat je koude kip of koude rijst krijgt voorgeschoteld. Er is niet zo heel veel keuze en over het algemeen heb je de keuze tussen Birmees, Chinees of Indiaas eten. Gebakken rijst met groenten is altijd wel te krijgen en daar kan niet veel mis mee zijn. Verder liggen de markten vol met sappig fruit en zolang het fruit nog in de schil zit, kan er ook niets mee aan de hand zijn.
Het eten in Myanmar is spotgoedkoop; voor zo'n 1.000 kyat (vaak nog goedkoper) heb je een maaltijd en voor 200-300 kyat heb je een bord gebakken rijst met groenten.
De meeste restaurantjes sluiten vroeg (rond 21.00 uur).

Flessen water zijn in overal gemakkelijk te verkrijgen. Je kan verder blikjes Coca Cola kopen, maar die zijn - in vergelijking met de locale merken - erg duur. Voor een blikje betaal je tussen de 300 en 800 kyat. Voor een flesje Star Cola (wat eigenlijk gewoon Pepsi is) of andere softdrinks betaal je over het algemeen 50 kyat. Een fles bier kost ongeveer 700 kyat.
Een typisch fenomeen is de tea-shop. Dit is vaak niet meer dan een verzameling heel lage tafeltjes langs de stoeprand en je zit op kleine krukjes. In deze tea-shops kan je Chinese thee, 'gewone' thee of koffie bestellen. Op het tafeltje worden schoteltjes met hartige hapjes en koekjes gezet. Je betaalt wat je gegeten hebt.

Post en internet
 

Een postzegel voor een postkaartje naar Nederland kost 35 kyat.

Internet is in Myanmar verboden en je komt er dus geen internetcafés tegen. Wel zijn er winkeltjes waar je emails kan versturen. Je stuurt dan een email via het adres van het winkeltje. Het is ook mogelijk om emails te ontvangen op het adres van het winkeltje. Als er een mailtje voor je is, bellen ze je in je hotel.
 

Garden Guest House
441-445 Mahabandoola Street
Pabedan township, Yangon
Telefoon: 95-1-253779, 243071
10 US$ per nacht, inclusief thee en koffie.
Een klein kamertje met eigen badkamer, handdoeken en airco. Er is alleen koud water. Het hotel heeft de beschikking over een generator, maar als de stroom uitvalt (en dat gebeurt vaak in Yangon) doet alleen de verlichting het nog. De airco doet het dan niet meer!
Het hotel beschikt ook over kamers zonder eigen badkamer en met fan. Deze kosten 8 US$ per nacht. Wij vonden deze kamer echter erg armoedig en er liep een kakkerlak over de vensterbank! Pas ook op welke kamer je krijgt. Het hotel ligt namelijk naast de Sule Pagode en de moslimwijk met moskee. De gebeden gaan bijna de hele dag ononderbroken door en als je een kamer aan de voorkant krijgt, hoor je de muziek op je walkman niet meer.

* Restaurants
Aan de zijkant van het Garden Guest house bevindt zich Okinawa Restaurant. Je hebt er een uitgebreide menukaart, het ziet er zeer schoon uit en het eten is lekker. Ze verkopen ook fruitjuices en ijs waarbij ze mineraalwater gebruiken.

* Vervoer
Bij de uitgang van het vliegveld werden we benaderd door taxichauffeurs en chauffeurs van privé-auto's die ons naar de stad wilden vervoeren. Voor een taxi vanaf de luchthaven naar Eastern Hotel betaalden wij 1 US$ (ongeveer 30 minuten rijden). In de taxi kregen wij al het aanbod om geld te wisselen. Ga hier niet op in of wissel maar een klein bedrag. De aangeboden koers was in ons geval te laag. Ga na aankomst in het hotel eerst rondlopen om een idee te krijgen van de koers.
De rit terug naar het vliegveld kost zo'n 2 US$ of 1.500 kyat. Duurder dus dan de heenreis, maar ze verdienen uiteraard niets meer op het wisselen.
In Yangon kennen ze geen riksja's of tuktuks. Voor het vervoer ben je dus meestal aangewezen op de uitpuilende bussen of een taxi. Voor een taxi naar de Shwedagon Pagode (15 minuten rijden) betaalden wij 500 kyat. Op de terugweg moesten wij 600 kyat betalen, maar toen was het al wel wat later op de avond.
In Yangon kan je wel gebruik maken van trishaws - fietstaxi's met een bakje aan de zijkant waarin twee passagiers rug aan rug zitten - voor de kortere afstanden.

* Bezienswaardigheden
In Yangon mag je de Shwedagon Pagode absoluut niet missen. Wij hadden nog nooit zoiets moois gezien! - Entreeprijs 5 US$ of FEC per persoon. Het entreekaartje is maar 1 dag geldig. In tegenstelling tot wat we veel in reisboeken (onder ander Lonely Planet) hebben gelezen, hoef je geen geld te betalen voor je fotocamera (tenzij je die professioneel gebruikt). Ga niet tijdens de heetste uren van de dag. Het marmer is dan loeiheet en je brandt gegarandeerd je voeten. De pagode is open van 5.00 uur tot 21.30 uur en tijdens zonsondergang is hij op zijn mooist.
De Sule Pagode is ook de moeite waard. Entree is gratis en fotograferen is toegestaan.
De Bogyoke Aung San Markt is een grote overdekte markt ten westen van het treinstation. De markt is op het toerisme georiënteerd en het is een geschikte plek om souvenirs te kopen.
Voor het nachtleven hoef je niet naar Myanmar te komen. Rond negen uur 's avonds zijn de meeste straten van de hoofdstad uitgestorven. Ook de meeste restaurants sluiten hun deuren om 21.00 uur.

* Geld
Travellers cheques kan je voor FEC's wisselen bij de Foreign Trade Bank (2 dollar commissie), vlak bij de Sule Pagode, tegenover de Bandoola Garden. Je moet het aankoopbewijs (verzekeringspapier) van de cheques overleggen.

* Internet
In Yangon hebben we een aantal winkeltjes gezien waar ze (ook) emails voor je kunnen versturen en ontvangen. Zie Post en internet hierboven. Wij betaalden 500 kyat per verstuurde email. Het ontvangen van email kost niets.

Voor meer informatie zie verslag 39 en verslag 40

Bij Kinpun is de Kyaiktiyo (Golden Rock) ongetwijfeld de meest spectaculaire en meest gefotografeerde pagode in Birma. De pagode is gebouwd op een grote, goud geverfde zwerfkei, die boven een diepe afgrond balanceert. Entree 6 US$ per persoon.

Voor meer informatie zie verslag 41

Mingun is ook één van de vier ancient cities. Deze stad kan je alleen over het water bereiken (zie vervoer). De entreeprijs voor Mingun is 3 US$. Je hoeft dan verder niet meer te betalen voor de bezienswaardigheden. Wij beklommen de Mingun Paya, een indrukwekkende grote hoop stenen die ooit een pagode had moeten worden. De Pondaw Paya is het werkmodel van deze pagode. De Mingun Bell is de één na grootste klok van de wereld. Hsinbyume Paya, is weer één van de vele pagodes.

Pyin Oo Lwin (May Myo) is een hill-station, 67 kilometer ten oosten van Mandalay. Het lig op een hoogte van 1070 meter. Wij bezochten er de National Kandawgyi Garden (botanische tuin) die sinds mei 2001 voor buitenlanders toegankelijk is. Entree kost 1.000 kyat per persoon en een cameraticket kost 100 kyat. Verder in Pyin Oo Lwin een bezoek gebracht aan de Pwekauk Waterval. Een cameraticket kost hier 100 kyat en dit is dan inclusief het entreegeld van 20 kyat per persoon.

* Geld
Travellers cheques kan je voor FEC's wisselen bij de MICB Bank aan de 84th Street, tussen 29th en 30th Street.

* Internet
In Mandalay hebben we Nila gevonden, een telefoonwinkeltje waar je emails kan versturen en ontvangen. Zie Post en internet hierboven. Wij betaalden 1.500 kyat per email om te verzenden. Het ontvangen van een email kost 750 kyat.

Voor meer informatie zie verslag 48 (Mandalay en Amarapura), verslag 49 (Mingun) en verslag 50 (Pye Oo Lwin).
 

Voor meer informatie zie verslag 50

Voor meer informatie zie verslag 51 (Mount Popa), verslag 52 (Bagan) en verslag 53 (Bagan en omgeving)