HARDCORE HORRORFANS: FRANK VAN GELOVEN EN EDWIN VISSER
‘Van het begin af aan moest SL8N8 een horrorfilm worden zoals wij die wilden zien: geen humor, maar een bloedserieuze, hardcore horrorfilm met karakters waarvan je hoopt dat ze het overleven. Een echt enge film, in de lijn van de horrorfilms uit de jaren tachtig, zoals EVIL DEAD van Sam Raimi, volgens ons nog steeds een van de engste films aller tijden.’ Frank van Geloven en Edwin Visser over hun eerste horrorfilm, SL8N8.
Een paar jaar geleden klopten Frank van Geloven en Edwin Visser bij het Filmfonds aan met het idee voor een horrorfilm, SLACHTNACHT. Visser: ‘Het idee van een Nederlandse horrorfilm sprak het fonds wel aan.’ We zijn toen meteen aan een scenario begonnen. We stelden we onszelf de vraag: wat zou een goede plek zijn om een horrorfilm op te nemen?’ Het werd een steenkolenmijn. Van Geloven en Visser trokken naar het Belgische plaatsje Blegny voor een rondleiding in de mijnen. Toen ze aan de gids vroegen of er nog akelige verhalen aan de mijn verbonden waren, vertelde hij de geschiedenis van de vuurmannen: ter dood veroordeelden die konden kiezen tussen de strop of met een fakkel de mijn in om mijngas tot ontploffing te brengen. Visser: ‘Zo’n legende kun je zelf niet verzinnen. Dat is zó krachtig, juist omdat het geworteld is in de werkelijkheid. Mensen denken altijd dat er in Nederland geen horrorlegendes zijn, maar die zijn er wel: dwaallichten, helhonden, veenmoorden, witte wieven en dus ook vuurmannen. Wij hebben een rijke historie op dat gebied en daar mogen filmmakers best wat meer gebruik van maken.’
De regisseurs mogen dan grote liefhebbers van het horrorgenre zijn, hoe zat dat met de acteurs? Visser: ‘Ze hadden er allemaal erg veel zin in en waren heel betrokken. Kurt Rogiers bijvoorbeeld, wilde alles weten over hoe wij over het genre dachten, welke keuzes we gingen maken.’ Van Geloven vult aan: ‘Ter voorbereiding op de opnamen hebben we de cast laten kijken naar de remake van THE TEXAS CHAINSAW MASSACE en naar WRONG TURN, twee recente voorbeelden van goede, serieuze horrorfilms. Zo wist iedereen welke toon en sfeer we zochten.’ Wordt hoofdrolspeelster Victoria Koblenko de eerste Nederlandse scream queen? Van Geloven: ‘Ik hoop het. Toen wij zeven jaar geleden met SL8N8 begonnen, wisten we al dat zij de hoofdrol moest gaan spelen.’ Visser: ‘Vicoria is een acteerkanon. Je brengt haar in stelling en ze levert precies wat je nodig hebt. Haar grootste kwaliteit? Dat je meteen in haar gelooft zodra ze in beeld verschijnt.’
De opnamen voor SL8N8 vonden plaats in de studio, waar een steenkolenmijn werd nagebouwd. Van Geloven: ‘Producent Martin Lagestee leek het niet verstandig om op locatie te draaien. Dat zou te veel logistieke problemen opleveren. Hij kwam met het idee om de mijngangen na te bouwen. Aanvankelijk waren we sceptisch, maar onze art director, Dimitri Merkoulov, heeft ongelooflijk werk verricht. Het ziet er fantastisch uit.’ Visser: ‘Onze mijn ziet er realistischer uit dan de echte mijnen die wij bezocht hebben. Die zijn schoon en saai. Onze mijn is een vijandige omgeving: vochtig, vies en vooral heel eng.’ En blijkbaar niet zonder gevaren. ‘Het was allemaal hout, plastic en metaal en op de vloer lag kiezel en zand. Victoria en Jop Joris zijn een paar keer lelijk gevallen. Daarna zaten ze hun littekens en blauwe plekken te vergelijken. Net als in JAWS.’
‘Victoria is een echte die-hard. Tijdens de opnamen rende ze met volle vaart door de gang toen ze omver werd gereden door de dolly met camera. Een enorme klap. Haar been lag open. Ze slikte haar tranen weg en wilde meteen door.’
Cameraman Jan Vrints bracht de mijn rauw en authentiek in beeld. Als voorbeeld van hoe de film eruit moest zien, noemen de regisseurs nou eens geen horrorfilm, maar THE BOURNE SUPREMACY en SAVING PRIVATE RYAN. Van Geloven: ‘Die films zien er ruw, schokkerig en documentaireachtig uit. Dat wilden wij ook. Met veel hand-held camerawerk.’ Visser: ‘We wilden weinig kleur, maar juist aardetinten. Mooi van lelijkheid, dat moest het worden. Jan Vrints en zijn gaffer René Haan zijn daar heel ver in gegaan. Als wij tevreden waren, gingen zij vaak nog een stapje verder.’
Ook de special effects nemen een belangrijke plaats in bij Sl8N8. Visser en Van Geloven houden zelf van horrorfilms waarin het bloed rijkelijk vloeit, maar bij SL8N8 moest het geen doel op zichzelf worden. Van Geloven: ‘De special effects moeten het verhaal ondersteunen en niet in de weg staan. Heel vaak worden special effects in horrorfilms gebruikt als show stoppers, maar dan ook letterlijk: de film stopt voor een special effect. Dat wilden wij niet. In SL8N8 wordt een hoofd van de romp geschoten. Dat gebeurt razendsnel, want we wilden meteen door met de actie.’ De special effects werden verzorgd door Unreal FX, die ook meewerkten aan Peter Jacksons LORD OF THE RINGS-trilogie, en door veteraan Harry Wiessenhaan en zijn zonen Ricky en Edward. Visser: ‘Zij hebben allemaal een gigantische bijdrage geleverd. Hun liefde voor het project uit zich in special effects die veel beter zijn dan we eigenlijk konden betalen.’
Edwin Visser en Frank van Geloven werken al samen sinds 1986, toen ze elkaar voor het eerst leerden kennen op de kunstacademie in Tilburg. Na een aantal filmprojecten op Super-8 en video, volgde in 1990 hun afstudeerfilm NECROPHOBIA, die halverwege de jaren negentig op video verscheen. Achteraf hebben Van Geloven en Visser gemengde gevoelens over de aandacht die hun afstudeerfilm door die videorelease kreeg. ‘Toen we het voorstel kregen om de film uit te brengen, dachten we: waarom niet? Maar het was natuurlijk wel slechts een afstudeerfilm, niet meer, niet minder. We zijn inmiddels zestien jaar verder.’ In die zestien jaar deden Visser en Van Geloven veel ervaring op bij de televisie, onder andere bij Dullaert en Dumas TV Producties. Van Geloven: ‘Het voordeel van werken bij televisie is dat je het hele jaar door drie tot vier dagen per week op een set staat en met cast en crew communiceert. Daardoor kweek je zelfvertrouwen.’
Mocht NECROPHOBIA nog een leerschool genoemd worden, met SL8N8 hebben Edwin Visser en Frank van Geloven hun eerste speelfilm gemaakt. ‘Een jongensdroom die uitkomt’ volgens Visser. Op de vraag voor wie ze de film gemaakt hebben, horrorfans of een breed publiek, antwoordt Visser: ‘Allebei. We mikken op het TMF- en MTV-publiek, jongeren van 16 tot 24. Maar ook oudere filmliefhebbers en horrorfans kunnen erg van de film genieten. Er zitten een heleboel subtiele verwijzingen in naar andere films en filmmakers. Vergelijk het met animatiefilms als TOY STORY en FINDING NEMO, daarin zitten ook een heleboel grapjes die alleen volwassenen begrijpen’ Gevraagd naar het woord dat SL8N8 het beste omschrijft, antwoorden beide regisseurs zonder nadenken: ‘een achtbaanrit!’