leven in the usa

Leven in de USA 2006.

Een van de nieuwste trend die waarschijnlijk zwaar beïnvloed wordt door het reis- en immigratie gehalte van de totale wereldbevolking, is het verschijnen van handboeken voor landen en volken. Niet in de zin van;wat is er te doen en te bekijken, maar meer als hoe zijn de mensen en welke (belachelijke) gewoontes houden ze erop na.

Dankzij bijdragen van diverse kanten heb ik al heel wat dingen mogen lezen over Nederlanders en hun gewoonten. Een daarvan was het boekenweekgeschenk van 1998, Doe maar gewoon, een ander een bestseller onder Anglo’s in Nederland: the undutchables.
Onnodig waarschijnlijk om te zeggen dat ik beurteling verontwaardigd en hoogst geamuseerd was tijdens het lezen van deze boeken. Sommige dingen zijn zeer herkenbaar, andere minimaal zeer overdreven (al denk ik graag dat ze gewoon niet op mijn eigen persoon van toepassing zijn omdat ik geen echte Hollander (lees boven de rivieren) Nederlander ben).

Onze vriendenkring hier is behoorlijk internationaal: Canada, Zweden, Noorwegen, Bulgarije, Polen, Mexico zijn een paar vertegenwoordigde landen. De eerste paar maanden in een nieuw land doe je niet veel anders dan alles vergelijken met elkaar en met thuis, waar dat thuis ook is. Dan merk je dat Europeanen veel met elkaar gemeen hebben en Niet-europeanen de andere helft vormen. Wij delen onze voorliefde voor drop met de Zweed en de Noor, de rest heeft het betreffende uit beleefdheid buiten ons gezichtsveld uitgespuugd. Bezoek en afspraaknormen zijn typisch europees, in Noord Amerika is het moeizaam in Zuid en Midden Amerika onbekend. En zo zijn er nog genoeg rare dingen die je als beginnende immigrant meteen opvallen.

Veel mensen vragen ons wat er nu zo anders is tussen Texas en Diemen -de rest van Nederland. Om die nieuwsgierigheid te bevredigen en mijn eigen drang naar verschillen op te schrijven zal ik proberen een begin te maken met een Nederlandse versie van :the Dutch in Texas. Weet wel dat Texas een hoofdstuk apart is. Alle niet-Texanen zijn het ook daarover eens. Tijdens een korte inventarisatie kwam ik al makkelijk op 15 onderwerpen. Veelbelovend of huiveringwekkend ?
Laat iedereen maar zelf bepalen of dit dingen zijn die we juist wel of niet zouden overnemen. Hopelijk veramerikaniseren we alleen in een goede manier en worden we daarmee betere wereldburgers.

1. Chevy’s, Jimmy’s, pick-ups of “a man’s best friend”

Een auto is een must in heel de VS en zeker in Texas. Uitzonderingen zijn zonder uitzondering downtown en steden met als uitzondering een openbaar vervoer systeem (in Texas geen). Je doet alles met de auto: de post, halen, boodschappen doen, op bezoek. Om deze reden en omdat een Amerikaanse familie nooit met elkaar ergens naartoe gaat, heeft het Amerikaanse gezin minimaal 2 auto’s. Hoewel de opritten niet al te klein zijn komt het toch nog regelmatig voor dat deze onvoldoende ruimte biedt. Met name als een of meer van de talrijke kinderen (zie familie) de leeftijd van 16 bereikt en daarmee automatisch recht heeft op een auto. Omdat wij “maar” 1 auto hebben ga ik noodgedwongen wel eens te voet ergens naartoe. Bijvoorbeeld naar het park (15 minuten lopen) waar ik als vrijwilliger werk. Oke, toegegeven, het is warm, maar met een beetje voorbereiding in de vorm van een fles water, hoed en vooral weinig kleren, is het best te doen. Toen ik de eerst keer aankwam werd ik volledig voor gek verklaard, je gaat toch niet lopen. Dat doe je alleen als je heel arm bent en geen auto hebt (of arm genoeg om maar 1 auto te hebben ) of levensmoe bent. Van trottoirs hebben ze namelijk nauwelijks gehoord en soms sta je als voetganger ineens midden op straat, geen cement meer, of een instabiele ondergrond die geen stoep verdraagt ?

1.1 Rijbewijs

Met een paar uur tijd, 16 dollar en een auto, eventueel van familie, vrienden, kennissen of buren, kun je zeer snel een texaans rijbewijs halen. Je begint met een gang naar de Department of Public Safety (deze naam staat in schril contrast met waar ze je op testen zoals nog zal blijken) voor een gratis theorie-boek van recycled papier. Waarschijnlijk is het te lang geleden maar ik kan me niet herinneren dat er in een Nederlands theorieboek een morele verhandeling wordt gegeven over de gevolgen van drugs en de diverse straffen als je iemand raakt, hier wel. Maar goed, na een uur of 4 leren waarbij het opzoeken van onbekende woorden voor mij nog de meeste tijd kostte, ben je klaar voor de theorie.

Om je optimaal voor te bereiden op de praktijk moet je 3 dingen goed kunnen: bochten maken, stoppen en ... file parkeren. Dat laatste lijkt nogal overbodig in een staat waar de parkeerplaatsen overal zo groot als een voetbalveld zijn en iedereen zijn eigen oprit heeft. Wij hadden eigenlijk maar 1 verklaring: je moet toch iets hebben om mensen te laten zakken. Je verbaast je nog over het aantal mensen dat een Texaans dl moet halen. Stom genoeg zijn dl’s uit andere staten niet geldig hier. Alleen Canadezen kunnen als niet US-inwoners hun rijbewijs inruilen en zijn dan dus meteen hun Canadese rijbewijs kwijt. Maar na dit hoofdstuk zal iedereen snappen dat het geen al te groot probleem is om een Texaans rijbewijs aan je verzameling toe te voegen.

Na veel oefenen op het file parkeren ga je op de bewuste dag om half 8 in de rij staan voor je theorie-examen (je kunt geen afspraak maken en op zaterdag zijn ze niet open). Dat bestaat uit 30 vragen op een computer en als je klaar bent vraag je je af waarom je in vredesnaam dat hele boekje hebt geleerd. Asl je slaagt moet je een afspraak maken voor je drivingtest (meestal volgende dag terugkomen).

Met je eigen/geleende/gestolen auto ga je afrijden. Er neemt een trooper naast je plaats met hoed, pistool en wapenstok. Dit laatste voor het geval dat je een overtreder tegenkomt of van plan bent zelf de wet zwaar te overtreden. Als je na het cruciale punt (file parkeren) verder mag word je een volledig verlaten suburb ingestuurd waar je 8 bochtjes moet draaien en vooral niet moet vergeten niet harder dan 30 km/uur te rijden en voor alle stopborden volledig tot stilstand te komen. Na 10 minuten mag je weer terug, als de trooper zijn troep niet heeft hoeven gebruiken worden je vingerafdruk en foto genomen en krijg je je voorlopig rijbewijs.

Is dit te vergelijken met een Nederlands examen? absoluut niet. 2 Dingen : Positief: je bent niet zoveel tijd en geld kwijt Negatief: je rijbewijs halen wil niet zeggen dat je kunt rijden in het dagelijks verkeer. Dat vergt namelijk nog minimaal 6 weken oefenen op de weg. Een goede tip: begin op zondagmorgen van 10 tot 12 uur, iedereen zit in de kerk en de straten zijn verlaten; ideaal.

1.2 De heer in het verkeer is meestal geen Texaan

Belangrijkste regels (die je al doende leert) Laat NOOIT dmv een knipperlicht weten dat je van plan bent van baan te veranderen. Dat is alleen een garantie dat je dit nooit zal lukken. De gedachte van de gemiddelde Texaan is namelijk: als jij aangeeft zorgen wij dat je er niet tussen komt, verrassing is het key-word. Als het dus niet anders kan: wacht tot het laatste moment en zet dan je auto gewoon voor je achterligger. Sta NOOIT stil voor de stopstreep bij een stoplicht, dan passen er niet genoeg auto’s op de weg achter je. Obscene gebaren maken of hoorbaar schelden is geen goed idee. Ze hebben hier niet voor niets een geweer-rek in de auto. Ga niet toeteren als je iemand ziet rijden terwijl hij of zij z’n tanden zit te flossen, nagels lakken of de krant leest. Als ze schrikken wordt het pas echt gevaarlijk.

Tenslotte: wil je voor een echte Texaan doorgaan in de auto: (lees ook het hoofdstuk kleren maken de Texaan)

koop een achterlijk grote pick-up truck die je nooit nodig zult hebben waarvoor ie gemaakt is ( grote dingen vervoeren), maar gebruik het om je boodschappen in te gooien, vuilnis, illegale Mexicanen of kinderen in te transporteren
zorg dat je minimaal 20 mijl harder rijdt dan toegestaan.
Clutter your car. Met andere woorden zorg voor genoeg troep zoals lege fast-food verpakkingen , tissues en papieren in je auto en versiering (geurende dennenboompjes, grote kruisen of kralenkettingen ) aan je spiegel.
Neem nooit een kaart mee, die dingen heb je nergens voor nodig
Tenslotte: plak een sticker met je favoriete radiozender (country of gospel) ,je favoriete kerk en de kleuterschool waar je kind honor-student is op de achterkant en klaar is Kees !

2.Waar je aan moet wennen in het dagelijkse (huishoudelijke) leven

2.1 Het systeem

Soms is het erg genoeg dat je in een nieuw land met andere taal en andere gebruiken bent, maar als ik heel eerlijk ben is er maar 1 ding dat me nog steeds mateloos irriteert en wat ik ook nog niet onder de knie heb. Het Engelse systeem wat ze hier overigens, gek genoeg, het “standard system” noemen. Dan heb ik het natuurlijk over maten en gewichten. Al 20 jaar praten ze in de VS over het invoeren van het metrische systeem. In de exacte vakken wordt het geleerd en ook de industrie is al voor een groot gedeelte “over”. Maar voor het dagelijkse gebruik houden ze koppig vast aan een wirwar van inhouds-, oppervlakte- en volumematen.

Een korte kijk in mijn koelkast en voorraadkast en ervaring uit het dagelijkse leven produceerde het volgende: (let niet op de decimalen, het is om maar een idee te geven)

melk : in pints (0,56 liter)
blikvoer: in oz (28,35 gram)
Stroop: in Fluid oz
benzine in gallons (4,5458 liter)
grote afstand in mijl (1,6 km)
stof in yards (=3 feet is ong 1 meter)
korte afstand in feet (ong 1/3 m) en inches (2,54 cm)
water in quarts (1,136 liter)

dan natuurlijk de graden in Fahrenheit (-32*5/9 = Celcius) en alle kledingmaten in inches.

Denk je dat je het dan ongeveer hebt ? Om het nog wat moeilijker te maken gebruiken ze in alle recepten de hoeveelheden in cups (2 cup is 16 fl. oz. is ongeveer een halve liter). Dat gaat wat mij betreft goed voor vloeistoffen, maar heb je ooit geprobeerd om een cup broccoli af te meten ? Ik ben er ook nog niet achter of er een soort hulpmiddeltje bestaat voor het omzetten van cups vaste stof in gewicht. Ik ben bang dat ik dan teveel moet gaan rekenen met soortelijk gewicht, maar ik houd me aanbevolen voor tips !

De eerste keer dat ik dit praktisch moest toepassen was bij het invullen van mijn rijbewijs gegevens, gewicht in ponden en lengte in feet en inches ! Je wil liever niet als onproportioneel wezen door het leven gaan dus dat duurde effe voor ik wist wat mijn alternatieve maten waren.
Qua temperatuur betreft heb ik het allang opgegeven. Vrienden van ons hebben een dubbelsystemige thermometer (dat helpt) en er zijn talrijke manieren die het ingewikkelde -32 *5/9 proberen te omzeilen maar dus alleen gelden in een bepaalde range. (een voorbeeld voor temperaturen boven de 60 , delen door 3). Ik heb gewoon 3 Texaanse referenties: 100 F is lichaamstemperatuur (om precies te zijn 98,6) , 60 F is koud en alles boven de 110 F is te warm, simpel toch ? Een check met een collega leert trouwens dat Amerikanen hetzelfde probleem hebben, waarom kan een cm niet gewoon 1 inch zijn ?
En dan nog eentje: de datum. In tegenstelling tot de Europese manier is het hier maand/dag/jaar. Dat zorgde ook voor wat onduidelijkheid toen ik dacht dat ik tot 1 oktober had om iets aan te vragen. Helaas 1/10 betekent 10 januari ! Vooral opletten met checks schrijven en officiële papieren tekenen.

2.2 Boodschappen doen en eten

Als vrouw zonder werk had ik genoeg tijd om boodschappen te doen, iets wat ik in Nederland meer als noodzaak deed en bovendien nog tussendoor. Wij hadden geluk dat we in Zoetermeer boven de onvolprezen Digros woonden die op weekdagen tot 20.00 uur open was en op zaterdag tot 18.00 uur. Die goeie ouwe tijd. Boodschappen doe je hier 24/7/365 ofwel, 24 uur per dag, 7 dagen per week, 365 dagen per jaar. Het is een hele ervaring om ‘s morgens om half 7 een supermarkt in te lopen en er werken waarachtig echt mensen en er zijn ook een paar vroege vogels die al hun diepvriesmaaltijden inslaan. Je hoeft je nooit druk te maken of je wel alles in huis hebt voor je avondeten, of je bezoek, of je snacks, maar wie gaat er nu om 5 uur ‘s morgens boodschappen doen ? Volgens mij is dit een verkapte manier van werkgelegenheid scheppen.

Onze vaste supermarkt (net zo groot als een grootstedelijke makro en ze verkopen alles van gebraden kippen tot badpakken en grasmaaimachines) is altijd open. Er is een kapper, bank, garage, fotozaak en opticien. We missen eigenlijk alleen nog een dokter en tandarts. Het opletten begint al voor je de winkel ingaat; onthoud waar je je auto parkeert. Met die gigantische parkeerplaatsen is het meer dan een keer voorgekomen dat ik bij terugkomst geen idee meer had waar ik onze, met NL-sticker versierde auto gestald had, laat me je dit vertellen : het ziet er erg dom uit als je met een vol karretje systematisch het hele parkeerterrein moet afzoeken.

Het is erg verstandig om een lijstje te maken (iets wat hier niet bepaald populair is overigens), door het gigantische aanbod is de verleiding groot ! Wij maken door de week een lijstje dat een mengelmoes is van Engels en Nederlandse woorden. Ik heb er altijd om gelachen als ik bij Marco’s ouders was, maar je kunt er niks aan doen, sommige dingen zijn niet te vertalen. Een volgend belangrijk punt: neem je coupons mee ! Coupons zijn een soort kortingsbonnen die je in iedere krant en ongeadresseerde junkmail vindt (zie ook media). Op bepaalde producten krijg je maximaal 1 dollar korting in de winkel zelf, het maakt dus niet uit waar je het koopt. Er bestaan volledige organisers voor deze coupons, zeer in trek bij trailertrash (zie bevolking). Ik probeer economisch in te kopen maar ook mijn gezonde verstand niet uit te schakelen,. Wat heb je aan 25 cent korting met een coupon als je hetzelfde product van een ander merk voor 50 cent minder krijgt, dat bedoel ik maar.

Je grist een karretje (geen guldens nodig) en pakt wat je moet hebben. Vergeet daarbij vooral niet de noodzakelijke dingen als cereal, blauwe verjaardagstaarten en 50 eieren. Het goede nieuws: we krijgen hier het hele jaar tropisch fruit, aardbeien, meloenen, kokosnoten etc voor redelijke prijs. Biefstuk is zo goedkoop dat wij het al bijna niet meer speciaal vinden. Alle soorten vis en ander zeevoer: oesters, mossels, krab, crawfish. Het slechte nieuws: de kaas is plastic, alle brood lijkt op cake (teveel suiker) en rookworst bestaat niet. Als je bij de kassa komt, moet je op gaan passen. Ik ben de brave Nederlandse milieubewuste vrouw die haar eigen tassen meeneemt. Bereid je voor op veel en vooral flauw commentaar. Het varieert van : “saving a plastic tree ?” tot “you must be kidding”. Nee, ik maak geen grapjes, ik wil mijn boodschappen in mijn eigen tassen en een beetje snel ook. En probeer vooral niet toch stiekem een plastic zakje ertussen te frotten want dan heb je een probleem. Een aantal dagen geleden heb ik wel het allergekste meegemaakt. Ik had mijn eigen tassen al naar de inpakjongen geschoven (een zomerhulp) en ging verder met het simultaan controleren van de prijzen tijdens het scannen. Toen ik na een tijdje keek of het lukte met inpakken (ik ben de kwaadste niet) waren mijn tassen verdwenen. Wat bleek: hij had ze in een plastic tas gedaan omdat ie niet wist wat ie ermee moest doen ! Tot overmaat van ramp had de caissière nog nooit prei en taugé gezien dus mijn dag was weer helemaal goed. Alles wordt hier dus voor je ingepakt en als je wil kun je ook nog hulp krijgen met de boodschappen in de auto laden. Zolang ik het zelf kan doe ik het maar met mijn eigen handen. Ik voel me al schuldig als ik die onderbetaalde college-studenten mijn wc-papier zie inpakken. Als je veel diepvriesproducten hebt ingeslagen is het vervolgens de kunst om zo snel mogelijk naar huis te gaan, met 40 C blijft je ijs niet lang in vaste toestand. Een oplossing is de cooler meenemen (zie ook vrije tijd) maar dat vergt wat denkwerk. De rest is standaard Nederlands; inruimen en alles weer opeten. Tot zover dus onze gewoontes.

WAARSCHUWING: Je zult het niet geloven, maar in Texas is het verboden om op zondag tot 12 uur ‘s middags alcohol te verkopen. Sloegen wij even een mooi figuur toen we voor een dineetje een fles wijn wilden kopen, ze keken ons aan alsof we die-hard alcoholisten waren !

Eten

Amerikanen zijn een raar volk; als je ze mag geloven is er niets belangrijker dan het gezin en hebben ze daar alles voor over. Vreemd toch dat 90 % van de gezinnen niet samen eet en zelden samen iets onderneemt. Ze komen thuis, gooien een makkelijke hap in de magnetron, eten en gaan weer weg. Vandaar dat de standaardinhoud van een Amerikaanse shopper bestaat uit: magnetronmaaltijden (extra grote hoeveelheden), macaroni & cheese (ofwel pasta met plastic), hamburger helper (een mix waar je alleen nog maar gehakt bij hoeft te gooien en klaar), Liters, of moet ik zeggen gallons frisdrank, en verder alle soorten mixen die je maar kunt bedenken. Verse groente of vers fruit is een uitzondering net als dingen als rijst en aardappelen. De meeste mensen krijgen hun vitamines binnen via de multivitamine-mineralen preparaten en vitamine FF (fast food).

Ontbijt gebeurt in de auto en lunch is een verhaal apart. Marco is een uitzondering met boterhammen op zijn werk en, als ik hem zover kan krijgen , een appel. De meeste mensen eten restjes van het vorige diner (opgewarmde pasta en plastic), chips, popcorn, andere zoutjes, Chinese snel klaar soepen weggespoeld met een liter (diet)coke. Als afsluiter nemen we nog een Tums ( tegen het brandend maagzuur) en ziedaar dat was de schijf van vijf: vet, suiker, zout, cafeïne en Tums. Vind je het gek dat meer dan 50 % van de Amerikanen obese is en lijdt aan hoge bloeddruk, diabetes en een cholesterolgehalte waar frietvet nog jaloers op zou zijn ? I rest my case.

3. Het sociale leven

3.1 Kennismaken

Stap 1 zomaar

In het boek The undutchables las ik dat Amerikanen vinden dat Europeanen erg onvriendelijk zijn omdat ze alleen “hallo” zeggen en niet “ hoe maakt u het ?”. Oke, dan komt hier de waarheid achter hun geveinsde vriendelijkheid en beleefdheidsvragen. Texanen zeggen Hi, how are y’all doin’ ofwel in ABE “how are you doing ?” Tot zover gaat alles goed ,MAAR : dit is een retorische vraag en er is maar 1 antwoord toegestaan ! Als je die morgen opgestaan bent met barstende koppijn, je vingers verband hebt aan het koffiezetapparaat en de auto wilde niet starten, kun je met je Europese gedachten besluiten dat dit de ideale gelegenheid is om tegen iemand aan te zeuren, maar neem van mij aan; het heeft geen nut. Na het stellen van deze vraag worden Amerikanen namelijk oost-indisch doof. Ze verwachten en willen ook geen antwoord. De eerste paar weken heb ik regelmatig de fout gemaakt dat ik serieus ging nadenken over die vraag en als ik klaar was met het formuleren van mijn antwoord was de vriendelijke voorbijganger of geïnteresseerde buur al mijlenver weg. Dus ook al heb je net gehoord dat je visum weer niet is goedgekeurd en de tickets naar Nederland nog duurder zijn geworden je antwoordt ALTIJD: fine, how are you ? Daarna doe jij dus hetzelfde en gaat gewoon verder met waar je mee bezig was. In Canada luidt het antwoord overigens steevast, not too bad, how about yourself ? Dit is de ingetogen versie en hier totaal onbekend.

Stap 2 mensen die echt iets van je willen weten

Tijdens de eerste vergadering voor park-vrijwilligers kreeg ik veel aandacht. Een nieuw gezicht en dan ook nog iemand die van buiten kwam was erg interessant. Na de eerste standaardvraag (zie boven) volgen er in 95 % van de gevallen (ik refereer hier naar alle Texanen) de volgende 3 opvolgers:

1. Are you married ?
Vergeet niet, ik val in de leeftijdscategorie (15 tot 30) dat alle fatsoenlijke Texanen voor de eerste keer getrouwd zijn. Het enige goede antwoord hier is dus Ja. Zeg je nee, denken ze waarschijnlijk dat je gescheiden bent of lesbisch hoewel ze dat laatste niet zullen durven vragen.
2. Do you have children?
Zelfde categorie, ik zou op mijn leeftijd minimaal 3 kinderen moeten hebben en het antwoord NO is meestal aanleiding to geruststellende opmerkingen als: don’t worry doll, it will come ( dit is het letterlijke antwoord dat ik die avond 3 keer heb gekregen). Het zal bij niemand opkomen dat je misschien bewust nog geen kinderen hebt.
3. To what church do you go.
Ja, kon ik me bij de vorige 2 vragen nog redelijk redden, nu wordt het moeilijk. Zeg je dat je niet naar de kerk gaat zijn er 2 scenario’s: A: ze draaien zich om en gaan met iemand anders praten ( 1 keer gebeurd) B: ze zien de kans van hun leven en beginnen met zieltje winnen. (2 keer gebeurd). Voor je het weet heb je toegezegd in de altaarcommissie van de plaatselijke gemeente de bloemen te verzorgen en mee te zingen in het bejaardenkoor. Het is dus zaak deze delicate kwestie met zorg te behandelen. Wat goed werkt is : we zijn aanhangers van Hara Krishna , gevolg zie scenario A of je liegt en zegt dat je nog bezig bent met je te orienteren. Noem dan ook vooral geen namen van kerken, ze kennen altijd wel iemand en zullen die zonder schroom bellen om je de volgende zondag op te halen. Dit mag erg omslachtig lijken, maar echt waar, een keer in de handen van een bekeerzuchtige Texaan zul je alles verzinnen om weg te komen !

Eens dit onderwerp behandeld hebbend kun je verder gaan met het beantwoorden van de meer Holland-georienteerde vragen zoals de levensloop van Hansje Brinkers en het precieze adres van dat sex-museum in Amsterdam.

3.2 Bezoek en feestjes

Goed, je bent een tijdje hier, leert wat mensen kennen en af en toe is er een feestje. Je gaat nooit op bezoek bij Amerikanen zonder reden, want conversatie is niet iets dat men voor zijn plezier doet. Je wacht dus tot een bijzondere gelegenheid (verjaardag, national holiday) en wordt dan hopelijk uitgenodigd. Neem nooit de moeite om je voor te stellen aan iedereen, ook al zijn er maar 4 mensen. Je komt binnen roept hi, dumpt je spullen ergens en gaat regelrecht naar de keuken voor een drankje. Vergeet niet om je eigen eten en/of drinken mee te nemen dat is heel normaal en wordt zelfs van je verwacht. Toen wij na 2 maanden een house-warming party hadden georganiseerd was ik al een paar dagen bezig met recepten en inkopen. En zoals wij dat gewend zijn was er genoeg voor de genodigden. Wie schetst mijn verbazing toen de een na de ander binnen kwam met chips, koekjes, drank (cola, bier, wijn en rootbeer (niet proberen het is net medicijn)) en cake. Mijn hele ijskast zat al tjokvol met alles wat we voorbereid hadden en er paste gewoon niets meer bij ! Vervolgens groeiden de ogen van onze bezoekers met de minuut toen ze erachter kwamen dat ze echt eten kregen, de hele avond lang ! Die fout maak ik dus niet meer. Je gooit wat chips in een bak en koopt 6 flesjes bier en de rest nemen ze zelf wel mee.

De meeste feestjes spelen zich voor een groot gedeelte af in de keuken (naast de ijskast). Diegene die daar niet te vinden zijn staan over het hele huis verspreid en dat meen ik letterlijk. De tv staat aan, er is muziek, mensen zitten in je tijdschriften te lezen, alles om maar bezig te blijven en vooral niet te praten ! Als iedereen na een tijdje behoorlijk wat alcohol op heeft wordt het al wat makkelijker, maar het blijft moeilijk. Verwonder je overigens niet als je bezoek (dat je net voor de eerste keer echt spreekt) met hun voeten op de bank gaat zitten, op tafel legt of gaat liggen. Dit wordt beschouwd als normaal gedrag en niemand anders behalve jou valt het op !

3.3 Afscheid nemen

Hetzelfde ritueel: je roept bye en verdwijnt weer. Als je echt native wil doen neem je alles wat je meegenomen had en over is weer mee naar huis. Stap in de auto en doe vooral geen poging om je nog om te draaien en te zwaaien : dat is zo Europees en je gastheer/vrouw zitten al lang weer aan hun drankje binnen.

4. Bevolking

4.1 Omgang met bijzondere figuren

Texanen in het algemeen.

In het algemeen is de omgang met Texanen na die eerste moeilijke momenten niet moeilijk. Er zijn natuurlijk wat uitzonderingen maar waar heb je die niet ? Gespreksonderwerpen die je absoluut moet vermijden:

- religie (tenzij je weet van welke van de 25 plaatselijke kerken ze lid zijn en je zelf praktiserend wat dan ook bent)
- muziek (volgens hun bestaat er naast country niks anders)
- sex (en alles wat daarmee samen hangt)
- carrièrevrouwen (zie mannen)
- Amerikaans bier (volgens de Europeanen water, volgens hun het beste ter wereld)

Als je je hier aan houdt kun je best wel wat converseren. Vooral het praten over verschillen tussen Texas en Nederland levert vaak komische reacties op. Verwonder je je niet als ze je vragen waar je vandaan komt en ze proberen te doen alsof ze het snappen. Als ik de kaart van Europa zou tekenen volgens de ideeën hier hadden we opeens een koning en spraken we Duits. Feit is dat de meeste Amerikanen (ik mag dit schrijven want ik heb het van meer mensen gehoord) niet weten waar Nederland ligt tenzij ze in Amsterdam geweest zijn en goed opgelet hebben. Het begint al met mijn kruistocht: “Holland is the Netherlands, but the Netherlands is not Holland”. Dit roept nogal wat moeilijkheden op. Het Nederlandse bureau voor toerisme heeft bereikt wat ze wilden, hier kennen ze alleen de combinatie Holland, tulips, windmills, clogs en The Netherlands roept niet eens vaag iets bekends op. Het grappigste was toen iemand me vroeg of dat land dat van Argentinië gewonnen had bij ons in de buurt lag, want de namen leken zo Nederlands (natuurlijk stond in beeld heel netjes the netherlands). Misschien zeg je: begin er dan niet aan maar op dit moment heb ik toch al minimaal 10 mensen kunnen uitleggen hoe het zit (nee, we hebben geen staten maar provincies, er zijn meer grote steden behalve Amsterdam, we roken niet allemaal de hele dag hasj) en ik ga stug door. De presentatie voor parkvrijwilligers is wat dat betreft een geweldige kans:groot publiek !

Mijn aanvankelijke idee om een opblaasbare wereldbol bij me te hebben is nog steeds niet helemaal weg en misschien moet ik het echt maar gaan doen. Mijn broer heeft toen ik aan mijn baan begon zo'n wereldbol opgestuurd en geloof het of niet: het wordt heel vaak gebruikt.

Historisch bewustzijn

Alle Amerikanen zijn zich zeer bewust van hun afkomst en van hun hele familiegeschiedenis. Het ultieme Amerika-gevoel uit zich met name in de feesten op 4 juli, independence day. In tegenstelling tot Nederlanders (die volgens mij toch heel wat meer geschiedenis hebben dan al dat geïmporteerde spul hier) is men er trots op als vader, grootvader/overgrootvader of nog verder in een oorlog heeft gevochten. Met name de Civil war (ook al stond je aan de “verkeerde”kant) heeft nog heel wat connecties met het heden. Om een voorbeeld te noemen: nog jaarlijks wordt er in Houston een bal gehouden waarop een soort schoonheidswedstrijd gehouden wordt voor de belle van het bal. Er is maar een voorwaarde: je mag alleen meedoen als je kunt bewijzen dat je een rechtstreekse afstammeling bent van iemand die in de Burgeroorlog heeft gevochten. Klinkt dit een beetje als het Weense opper-nuffig jaarlijkse bal ? Ik vind van wel en natuurlijk ventileerde ik deze mening prompt tegen een verkeerd persoon. Zij bleek namelijk lid te zijn van : Daughters of Texas: een van de organiserende verenigingen van dit bal en ZEER chauvinistisch. Volgens haar heeft dit alles te maken met het zuiver houden van de families (hallo !!).

Mannen

Texaanse mannen (dan moet je wel diegene hebben met hoed en laarzen) zijn erg hoffelijk jegens iedere vrouw. Deur open houden, voor laten gaan, stoel aanschuiven. Dat zegt overigens niets want diezelfde mannen geloven mij niet als ik zeg dat ik ingenieur ben en hebben als ultieme wens dat alle vrouwen thuis blijven en een hoop kinderen krijgen. Misschien een onlosmakelijk verband, ik ben er nog niet achter. Je moet dus een beetje voorzichtig zijn met wat je zegt en vooral niet proberen de slimme meid uit te hangen, want dat breekt je op. Vraag ze vooral naar hun auto/kinderen/baan/vrouw, in die volgorde.

Politie

Nog nooit heb ik ergens zoveel politie gezien als hier. Per dag komen er minimaal 5 auto’s surveilleren in de buurt en als ik in de auto zit zwaai ik naar iedere auto met agent die snelheid controleert (ze doen dat nog ouderwets met zo’n radargun dus ze weten ook hoe snel ik zwaai). Direct heb ik, behalve tijdens het afrijden voor mijn rijbewijs, nog 1 keer de twijfelachtige eer gehad om met Houstoniaanse politieagenten te maken te hebben. Ik was passagier in de auto van mijn vriendin die (de vriendin dus) dacht wel te kunnen optrekken vlak voor een surveillance auto, niet echt. Daarvan heb ik 2 dingen geleerd: je spreekt hier met 2 woorden tegen dienders van de wet dus: yes sir/ma’am EN je krijgt als vrouw meestal geen bekeuring. Je moet het natuurlijk niet overdrijven maar iedereen die ik gesproken heb zegt dat de mannen hier zo galant zijn dat ze overtredingen meestal over het hoofd zien, en nee, ze vragen ook geen wederdienst.

Etnische minderheden

Ik las net in een Nederland taalblad dat de term “allochtonen” alweer te beladen is om in het dagelijkse leven te gebruiken voor etnische minderheden. Vandaar dat ik het hier ook maar niet doe. De bevolking van Houston bestaat voor een groot deel uit blanken (dit is overigens de enige term waar nooit discussies over ontstaan). Daarnaast is er een aanzienlijke groep afro-americans (geen blacks, negroes of andere termen gebruiken, dat overleef je niet) en Hispanics (Mexicanen en mensen van hispanische afkomst). Dan zijn er nog wat opvallende minderheden als Chinezen (zijn meestal goed opgeleid en werken binnen de technische bedrijven) en mensen uit India, Pakistan (werken meestal in een franchise-winkel of eigen bedrijf) en natuurlijk alle andere nationaliteiten die je in een wereldstad kunt verwachten.

Afro-americans

Afro-americans zijn zeer cultuurbewust en rasbewust (ik hoop dat dit geen fout woord is). Wat ik bedoel is dat er regelmatig afro-american heritage dagen georganiseerd, muziek en kunst is “eigen” en ze houden sterk vast aan hun eigen groep. Inter-raciale huwelijken zijn hier nog steeds een moeilijk onderwerp, vraag me niet waarom, van beide kanten. Dat betekent dus dat de meeste afro-americans geen blanke vrienden en/of familie hebben en andersom. De Klu Klux Klan is hier nog steeds actief !

Hispanics

Een niet onaanzienlijk deel bestaat uit illegale Mexicanen die met gevaar voor eigen leven dagelijks de grens met Texas over klimmen of zwemmen (Rio Grande). Het mag niet, maar de VS is absoluut niet bij machte om iedereen tegen te houden en terug te sturen. Onnodig te zeggen dat er heel veel geld mee gemoeid is omdat de zogenaamde gidsen een paar duizend dollar vragen om iemand de grens over te helpen. Meestal lukt het dus niet. Het verblijf van illegale Mexicanen wordt half en half gedoogd. Wij weten van een plek in Texas waar ‘s morgens vroeg de illegale Mexicanen zich verzamelen om vervolgens opgepikt te worden door bedrijven die met name landscaping (gras maaien) en zwaar bouwwerk doen. Dit speelt zich af naast een politiebureau dat het inmiddels opgegeven heeft om mensen op te pakken en terug te sturen. De mensen zelf bevinden zich vaak in een netelige situatie: hun familie in Mexico heeft geld nodig, zij vluchten en werken voor een schamele cent, zonder enige vorm van verzekering in de VS. Jammer genoeg vindt de Mexicaanse regering het geen prioriteit om hier hulp te bieden.

4. Anders Nederlands

4.1 Heimwee

Tot nu toe is er nog geen noodsituatie geweest. Ik heb een keer wortelsramppot met gehaktballen gemaakt en dankzij de diverse overlevingspakketten kan ik me af en toe te goed doen aan drop, soep, chocolade en boerenkool (hoewel zonder de rookworst, die was door de douane verwijderd).. Als het echt heel erg wordt kunnen we nog altijd naar Old Town Spring, naar “ the little Dutch girl”, een winkel waar de typische Hollandse dingen verkocht worden voor belachelijke prijzen. En, niet lachen, waar je op zaterdag en zondag een broodje kroket kunt kopen. Wel even andere koek dan de gemiddelde friettent Mora-kroket. Deze kroketten worden namelijk zelf gemaakt door de Nederlandse eigenaars en zijn erg lekker (dit laatste wordt misschien enigszins beïnvloed door langdurige gemis van kroketten). Raar genoeg spreken de mensen in de winkel geen Nederlands, maar als je ze mag geloven vinden ze maatjes-haring en drop heerlijk (ik geloof er niks van).

Door de aanwezigheid van Shell en een groot aantal andere internationale bedrijven (Compaq, andere oliemaatschappijen) zijn hier behoorlijk wat Nederlanders. In de eerste paar weken hier kwam ik er iedere week een tegen. Natuurlijk spreken Marco en ik Nederlands met elkaar zodat de rest ons niet kan verstaan en op 3 opeenvolgende weken werden we door een vreemd persoon in een hobbyzaak, boekenwinkel en Ikea aangesproken. Het gaat meestal niet verder dan he, jullie zijn ook Nederlanders (waarbij ik prompt een hoofd als een biet krijg omdat ik me verwoed zit af te vragen of ik niet net iets heel onaardigs over die persoon aan het vertellen was) en dan gaan ze weer verder.

Het ultieme Holland-gebeuren is op koninginnedag. Als je wil wordt je door de consul uitgenodigd op het jaarlijkse feestje. Typisch: er is een gigantische hoeveelheid Nederlandse kaas en haring, iedereen moet het volkslied zingen en de voertaal is.... engels. Of dat is om ons gastland niet te beledigen weet ik niet maar ik vond het nogal vreemd. Daar stonden dus mensen van een jaar of 50 die echt niet zo best engels spraken heel erge moeite te doen om met andere Nederlanders te praten in het engels ! Er liep zelfs een dame rond die aan iedereen vroeg: how dutch are you ? Misschien al teveel jenever naar binnen gewerkt op de pre-party bij de consul thuis.

We hebben daar 2 nederlands-Amerikaanse koppels ontmoet. Een Amsterdamse die getrouwd is met een texaanse garagehouder en een lang geleden geëmigreerde Nederlandse dokter met een Amerikaanse vrouw. Ze spraken allemaal een beetje als Barry Stevens, maar dat krijg je na 10 jaar vanzelf. Afgesproken werd dat we met elkaar ergens zouden gaan eten maar nu (8 maanden later) hebben we nog steeds niks gehoord en ook dat is typisch Amerikaans.

5 Media

Vraagt iemand zich wel eens af waarom Amerikanen zo verdraaid narrow minded zijn voor wat betreft het wereldgebeuren ? Nou, dat is erg simpel. Je hoort en leest gewoon helemaal niks ! Tijdens ons verblijf hier zijn er toch wel al wat wereldschokkende dingen geweest : rellen in Indonesie, het hele Ierland gedoe, Nieuw Guinea overstromingen etc. Als al deze onderwerpen bij elkaar meer dan 5 minuten aandacht hebben gehad is het veel. De standaard journaals bestaan uit 20 minuten weer, 20 minuten reclame en 20 minuten plaatselijk nieuws. Dat plaatselijk nieuws is van het niveau “er is vast geen interessant nieuws in de wereld gebeurd, hebben we nog een flauw onderwerp” ?. Als je ooit de kans hebt om naar de parodie op het journaal te kijken van MAD TV (ik weet niet of dit in Nederland wel op tv is) dan heb je een perfect beeld. Ze melden nog liever dat de putdeksels in Houston groen uitgeslagen zijn dan dat ze verder kijken dan de stad/staat. O ja, en laat ik ook vooral niet vergeten dat ze wel melden als Chelsea Clinton verkouden is, alsof het me een ....kan interesseren.

Het is een wonder dat ze op zondag een krant hebben die te zwaar is om te tillen. Een nader onderzoek verraadt dat het merendeel advertenties, woon bijlagen en huwelijksaankondigingen zijn. Geen nieuws dus. Vandaar dat ik momenteel in de wolken ben met het medium Internet, dan kan ik tenminste nog een beetje voor wereldburger doorgaan.

5.1. Reclame

Natuurlijk heeft het tussendoor reclames uitzenden in Nederland ook al terrein gewonnen, voor jullie hoop ik dat het nog niet zo erg is als hier. Bij sommige programma’s (favoriete soaps bijvoorbeeld) is er om de 8 minuten reclame van 5 minuten. Dat reduceert de werkelijke uitzendtijd dus van 30 naar 16 minuten en een hoop reclame. Onveranderlijk is het auto’s, equity-loans (een soort pl), auto’s, credit cards en coca cola. Geen wasmiddelen dus (sporadisch) en ook het maandverband/tampon gehalte is drastisch lager. Het is een kunst om precies op te houden met zappen en terug te schakelen naar het oorspronkelijke kanaal als de reclame opgehouden is. Er schijnt nog geen apparaatje voor uitgevonden te zijn, maar dat zal niet lang duren.

5.3 Zenders en kanalen

5.3.1 TV

Onlosmakelijk verbonden met dit land is TV en het gigantische aanbod aan radio- en televisiezenders. In ons vorige huis waren we zuinig en hadden dus het basispakket kabel met ongeveer 15 zenders. Voor 50 dollar per maand, krijg je het uitgebreide pakket en voor 100 dollar kun je op digi-kabel. Geloof het of niet, wij zijn een uitzondering met ons goedkope pakketje. Al kun je je geen eten veroorloven, tv met een hoop zenders heeft iedereen! Van die 15 zenders waren er 3 home-shopping en 2 religieuze zenders dus houd je nog 10 bekijkbare zenders over. Doe dat minus het geschiedeniskanaal (de 2e wereldoorlog in 10000 afleveringen), AMC (alle films in zwart-wit, ga maar na hoe oud die zijn) en toen waren er nog 8 die je als redelijke nieuws/entertainment zender kunt bestempelen. Omdat we verhuisd zijn hebben we nu een andere kabelmaatschappij EN een basispakket met 40 zenders. Jammer genoeg betekent dat niet dat er nu interessantere dingen te zien zijn.

Natuurlijk bestaat de presentaties van alle journaals (11 news, channel 2, spirit13, ) ochtendshows (good morning america, regis and kathie lee, the morning show) uit het onvermijdelijke presentatieduo. Bij de journaals valt op dat het voornamelijk afro-american-mannen met hispanic vrouwen zijn. De correspondenten in de diverse stadsdelen of zelfs buiten de stad zijn zonder uitzondering chinees. Een reden hiervoor heb ik nog niet kunnen vinden.

Alle zenders hebben hetzelfde nieuws en als er een keer iets gebeurt tijdens de nieuwsuitzending en een van de zenders heeft een primeur, wordt dat zeer breed uitgemeten. Alle lokale zenders zijn affiliates van de grote zenders: ABC, NBC, CBS en Fox. Dat betekent dat je behalve het nieuws en soms een actualiteitenprogramma als NOVA de Amerikaanse hap ziet: heel veel soaps, sitcoms (situation-comedies: Friends, Ally McBeal, Suddenly Susan) en actie (Xena, Hercules, Superman). Films worden voornamelijk vertoond op de talrijke filmkanalen of op zaterdag en zondagavond. Aangezien de bioscoop niet duur is (zie a night on the town) kun je dat veel beter doen dan een bejaarde film op tv te bekijken.
Van juni tot september en van december tot eind februari is komkommertijd. Er worden geen nieuwe series uitgezonden maar alleen maar herhalingen ! Ongelogen, per dag zijn er behalve het nieuws alleen maar reruns van series. In september begint het nieuwe seizoen en dat betekent in vergelijking met Nederland dat we met series en soaps 3 jaar verder zijn! Het duurde even voordat ik de aansluiting van een aantal series in de gaten had.

5.3.2 Radio

De radio is een zeer druk medium. In Nederland vond ik nog wel eens wat ruisruimte tussen de zenders, hier zit alles volgepropt. Een hoop country- , Tejano (Mexicaanse muziek, spaanstaligecommentaar) en gospelzenders (een favoriete bumpersticker (zie auto) is God listens waar bij men aangeeft dat het niet goed is om in zijn gezelschap naar wereldse muziek te luisteren ). Verder natuurlijk alle mogelijke tussenvormen met rock-, R&B, variety muziek. Een ding dat ik persoonlijk absoluut niet mis is: house en ander hip-hop gedoe. Volledig onbekend hier !

Jeanne en Peter vormden op de Nederlandse radio een redelijk unicum met hun duo- presentatie, hier weet je niet anders. In de wandelgangen praat je ook niet over de zender KHOU of KLOL of KHMX, maar dat je naar Stevens en Prewitt, Weaver and Dana of Larry and Shelby luistert. Goed voor je engels trouwens, je leert een hoop populaire uitdrukkingen.

5.4 Onderbrekingen

Op het moment dat ik dit stuk tekst voor de eerste keer in elkaar draai is een voorbeeld van onderbrekingen aan de gang: special report. Nu is dat omdat er schoten zijn gelost in het Capitool. Dat betekent waarschijnlijk dat we de rest van de dag geen normale tv-uitzending hoeven te verwachten. Ik wil niet zeggen dat het niet gerechtvaardigd is, maar ze hebben hier de kunst van het summier uitzenden en pas weer terugkomen als er echt belangrijk nieuws is nog niet uitgevonden. Ze blijven 100 keer hetzelfde herhalen en dezelfde beelden afspelen. In dit geval is het natuurlijk een ernstige zaak, maar dit zelfde gebeurt als er ergens in Houston iets gebeurt waarbij een gewonde valt. Dat maakt je bijna immuun voor de term “ special report” omdat in 9 van de 10 gevallen het iets is waar in Nederland nog niet eens tijd aan besteed zou worden.

Een ander soort special report is de warnings (zie ook weer). Op het moment dat er of een onweersbui, orkaan of tornado kans heeft van ontwikkeling worden er warnings en watchs uitgevaardigd. Er komt een zeer irritant piepje uit je tv (dit wordt overigens niet op de radio gedaan) en onderin beeld kun je zien welke counties een warning of watch hebben. Dit kan voor van alles zijn. Tot nu toe hebben wij thunderstorm, flush flood, flood en tornado-warning gehad. Hopelijk komt daar dit jaar geen hurricane bij. Ook hier geldt dat het zo vaak gebeurt (op de laatste 10 weken kurkdroog dan na), dat men er nauwelijks aandacht aan besteedt. Ik wel, want ik schrik me iedere keer een hoedje als ik “het piepje” hoor. Zo native zal ik waarschijnlijk nooit worden.

6. Taal

Het goede nieuws is dat we zeer regelmatig gecomplimenteerd worden met ons uitstekende engels. Het slechte nieuws is dat Amerikanen niet echt goede referentie zijn. Het overgrote deel spreekt allesbehalve foutloos engels en de Texanen vormen daarop absoluut geen positieve uitzondering. Maar goed, als ze je kunnen verstaan spreek je goed engels en dat is soms nog niet eens erg makkelijk. Texanen hebben een super knauw-accent : alles krijgt een j achteraan en hun r is voor mij niet te imiteren. Houston spreek je uit met een aangeblazen H dus HJouston terwijl Humble met een stomme H wordt uitgesproken dus Umble. Misschien is er wel een regeltje maar dat zal nooit gepubliceerd zijn. Het eerste dus waar je aan merkt of iemand van buiten komt is bovenstaand simpele proefje. Verder ben ik door mijn collega’s in het park al getest op mijn Texas-mogelijkheden en na het uitspreken van de zinnen: Hi, how y’all doin’ en big ol' nuttin' vonden ze dat ik wel potentie had, wat een geruststelling.

Meestal denken mensen dat we uit Engeland komen ;het verschil in de a als in kat en a als in cat bij de woorden tomato, potato en de duidelijke uitspraak zijn hier voornamelijk debet aan. Je kunt voor veel respect zorgen als je ze vertelt dat de meeste Nederlanders meer dan 2 talen spreken en we al vanaf ons 12e jaar engels leren (nu zelfs nog eerder toch ?). Dat is voor hun onvoorstelbaar. Hoewel Texas een uitzondering vormt door het feit dat op een klein aantal scholen ook spaans wordt onderwezen, kennen de meeste Amerikanen maar 1 taal. Jammer genoeg is circa 10 % van de Houstonianen analfabeet (volgens de laatste cijfers). Dat bestaat voornamelijk uit de armere mensen die geen mogelijkheid hebben om school af te maken. De burgemeester van Houston heeft daarom een groot programma opgezet waarbij vrijwilligers les geven aan mensen. Een prima initiatief en het schijnt goed te werken.

6.1 Taalbronnen

Voor mij persoonlijk zijn zowel tv als radio perfecte bronnen om je vocabulaire uit te breiden en favoriete uitdrukkingen te leren als awesome, cool, see ya. Boeken zijn toch weer wat meer formelere taal dus dat is goed als referentie voor taal op het werk. Na 6 maanden ben ik nog steeds niet tevreden over mijn eigen praten. Ik moet nog te vaak naar woorden zoeken en soms raak ik de draad kwijt omdat ik heel hard over een vertaling na aan het denken ben van bijvoorbeeld uitdrukkingen. Laatst maakte ik weer een blunder door tegen iemand te zeggen dat ik gewacht had tot ik een ounce woog, fout dus ! Het moet zijn : leave somebody to cool his heels , had jij het geweten ? Gelukkig zijn de Amerikaanse mensen waar ik mee omgaan erg aardig en kijken me hoogstens meewarig aan en alle andere niet-Amerikaanse vrienden: ach, zij weten meestal nog minder. Zo zegt een Zweedse vriend van ons regelmatig foute meervoudsvormen. I’m brushing my tooth (zo oud is ie nog niet eens) of I have cold foot wat de opmerking uitlokte dat dat logisch was omdat alles in de ijskast moet (food ipv foot). We doen het nog niet zo slecht.

7. De omgeving

7.1 Landschap

Een heleboel mensen weten niet dat Texas echt niet allemaal woestijn en graslanden is. Oké, wel een groot gedeelte maar toevallig zitten wij hier goed. Houston heeft ontzettend veel parken met bossen, riviertjes en een hoop bloemen en planten. Wat meer naar het oosten wordt het al wat minder, maar daar ben ik nog niet geweest. Als het nou zo was dat fietsen niet zo’n levensgevaarlijke onderneming was zou dit ideaal zijn. Altijd mooi weer, nauwelijks wind EN de boel is zo plat als een dubbeltje. Ja, ik weet het, Nederland stelt ook niet veel voor, maar vergeet niet dat ik uit het heuvelachtige gedeelte kom waar ik 6 jaar van mijn leven zwaar zwoegend op heuvels hebben moeten doorbrengen. Jammer genoeg is een fietspad net als een trottoir volledig onbekend en zien de fietsen eruit alsof ze nooit bedacht hebben dat er ook volwassenen fietsen kunnen. Ken je die hele oude BMX-fietsen met van die stoere stuurtjes ? Nou, dat is de gemiddelde Texaanse fiets, ook qua hoogte. Het ziet er dus altijd uit alsof ze ieder moment met hun knieen over de grond schuren. Dan reken ik natuurlijk de enthousiaste mountainbiker niet mee.

Alle buurten zijn meestal goed onderhouden met groenstroken zoals ik die alleen nog heir heb gezien: bloemen, struiken, bomen echt een plaatje. Hoewel het lijkt dat Graffiti toch een Amerikaanse uitvinding is hebben we daar hier geen last van, het ziet er heel wat schoner uit.

7.2 Weer

Ik geloof niet dat er een mailtje, brief, of telefoontje naar Nederland gaat of van Nederland komt zonder dat het weer ter sprake komt. Zeker nu de hele wereld weet dat we nu (juli 98) een gigantische droogte hebben in heel Texas. Ik kwam hier aan in januari: ideaal. Van modderig winterweer in Nederland naar 20 graden in Texas. Een verrassing: in de winter vriest het hier ook, maar alleen ‘s nachts, terwijl het overdag zo’n graad of 20 is. Dat betekent dat het verschil tussen de dag en nachttemperatuur soms kan oplopen tot zo’n 20-25 graden. Drie keer raden wat dat voor je tuin doet ! De laatste significante sneeuw is gevallen ergens in de jaren 40 wat de hoop op een witte kerst natuurlijk niet echt doet opleven. Vanaf januari warmt het dus langzaam op tot de topmaanden in juni-juli-augustus waarin de gemiddelde temperatuur rond de 40 graden ligt. Wij hebben langzaam kunnen mee-opwarmen en wonderbaarlijk genoeg hebben we er niet al te veel last van. Dit in tegenstelling tot ons bezoek uit Nederland dat meestal niet verder dan een blokje om kon lopen zonder 2 liter zweet te produceren. Het is gewoon een kwestie van wennen blijkbaar en de airconditioning en ventilatoren zijn een grote hulp. Behalve dan wanneer je langere tijd ergens naartoe gaat (bioscoop, kantoren). Daar is het meestal zo koud dat je bijna weer je wintertruien uit de achterste kastruimte tevoorschijn wil halen. Vanaf september koelt het weer af en dan beginnen we weer opnieuw. Ik ben nog steeds heel benieuwd hoe het is om kerstmis te vieren met 20 graden.

Vergis je trouwens niet: je referentie verandert dus ook. 2 maanden geleden was het tussen de 35 graden dagen door een ochtend koud (25 graden). Wij kwamen buiten en riepen allebei: frisjes hè ? Naast het goede aspect dat je het hele jaar door buiten kunt zijn en er bijna nooit iets afgelast moet worden omdat het regent zijn er zeker minder prettige kanten. Tornado’s, orkanen en zware onweersbuien met hagelstenen zo groot als baseballs. Dan is het binnen blijven en zorgen dat je voorbereid bent. Iedereen is er heilig van overtuigd dat we dit jaar door een orkaan getroffen worden (laten we het niet hopen). De laatste was 15 jaar geleden en dat betekent dus dat een hoop mensen niet weten dat je voorbereid moet zijn. Vandaar dat een hoop tv en radiostations trackingkaarten uitgeven met checklists van wat je in huis moet hebben. Omdat we landinwaarts wonen zal de impact niet zo groot zijn, maar alle bewoners uit de kuststeden zullen voor een groot deel naar Houston en omgeving worden geëvacueerd. Het zal druk worden dan.

7.3 Vrije tijd

De meeste werkende mensen hebben de eerste paar jaar maar heel weinig vakantie. Marco heeft dit jaar 10 vrije dagen en 11 lange weekenden, niet bepaald een positieve ontwikkeling vanuit de 35 vrije dagen in Nederland. Maar goed, dat wisten we van tevoren.

Lange weekenden

De lange weekenden zijn vrije vrijdagen of maandagen voor/na of op een nationale feestdag. Nu komt het leuke: dat is dus bijvoorbeeld niet 1e en 2e kerstdag of 1e en 2e paasdag. Hier gaat het om :Columbus Day, President’s Day, Independence Day, Labor day. Het betere vaderlandsgedoe dus. Als je iemand vraagt waarom een nationale feestdag wordt gevierd (als: wat was de aanleiding, wat vieren we, wat herinneren we ?) weet 95 % van de Amerikanen het antwoord niet. Op President’s day antwoordde iemand dat het met presidenten te maken had. He, dat had ik zelf ook wel kunnen verzinnen.

De symptomen van een lang weekend zijn zoiets als het begin van de bouwvakvakantie. Overal files, veel ongelukken. Iedereen gaat weg naar camping of familie met barbecues, 10 kilo steak en een hele hoop bier in de pick-up truck.

Vakantie

Als scholier heb je hier een luizenleventje: je wordt opgehaald met de schoolbus, en in de zomer minimaal 3 maanden vakantie. Jammer dat je ouders dan gewoon moeten werken dus de meeste kinderen worden naar zomerkamp gestuurd. Toch nemen de meeste mensen in juli vrij als ze op vakantie gaan. Waar ze naartoe gaan is me nog een raadsel. Soms gaan ze naar Las Vegas (lekker gokken) op een cruise of blijven thuis. Het is hier niet zo populair om naar het Amerikaanse equivalent van Torremolinos te gaan (Florida of zo). De weinige mensen die bijvoorbeeld naar Europa gaan doen dat op z’n Japans: Europa in een week. Vind je het gek dat ze achteraf niet meer weten of Nederland toch niet naast Frankrijk lag en heel veel pasta at ?

8 A night on the town

8.1 Bios

Nog nooit ben ik zo vaak naar de film geweest als hier. Dat komt omdat het behoorlijk goedkoop is en omdat we een moviewatchers pas hebben die iedere keer recht geeft op gratis popcorn ! We hebben het geluk dat er binnen een straal van 3 km 4 bioscopen zijn. Keus genoeg dus. Amerika heeft een movie-rating systeem dat naar mijn mening iets te ver gaat. G: general audiences (voor iedereen dus) PG: parental guidance (je moet een ouder iemand meenemen) PG xx: waarbij xx voor een leeftijd staat, dus PG 13 betekent : een ouder meenemen als je jonger dan 13 bent. R: restricted audiences (de restriction is afhankelijk van de rating inhoud bijvoorbeeld: violence, nudity, obscene language). Dit lijkt heel billijk, maar voor onze liberale Nederlandse normen gaat het af en toe wat ver. Als er maar een bloot been te zien is komt het meteen in de klasse PG. Als je echt wil lachen moet je dus naar een R film. We hebben laatst : There is something about Mary “ gezien. Voor Amerikaanse begrippen een smerige film, ik denk dat het in Nederland net de 12 jaar grens zou halen. Het leuke is dat het publiek bij alle bloot , van been tot borst of een kus gaat joelen ! Dat maak je bij ons alleen nog mee als er toevallig een stelletje opgeschoten pubers een 18+ film is binnen geslopen. Omdat er geen pauze is en je niks mee mag nemen moet je zorgen dat je genoeg mondvoorraad hebt. Ik weet het, je denkt altijd, dat doe ik niet, maar je bent zo gewend aan die monstrueuze hoeveelheden popcorn en drank. De Large is volgens mij 3/4 liter. En diegene die op de helft van de film terug gaat voor een free refill zou ik niet te eten willen geven. Wij zijn meestal blij met een medium pop en een medium soda (diet natuurlijk). Als je echt mee wil doen gooi je op die enorme zak met popcorn nog een vieze vette straal met vloeibare boter (allemaal zelfbediening dus neem zoveel als je wilt). Bij andere bioscopen kun je soms verschillende soorten zout op je popcorn gooien (met barbecuekruiden, kaas, baconsmaak). Zo lang mensen meer dan 1 stoel van je af zitten: geen probleem ! Dichterbij wordt het piepende knarsende geluid van popcorn tussen tanden behoorlijk irritant als je zelf niet eet. De large hoeveelheden hebben een gratis refill dus dat is altijd gunstig.

8.2 Uit eten

Punt 1: Uit eten hier kun je verdelen in 3 categorieën:
1. FF: fast food Wil je het letterlijk doen dan ga je door de: Drive thru: alle junk-food en tegenwoordig ook de betere zaken hebben een drive thru waar je over 2 capaciteiten moet beschikken: snel beslissingen kunnen nemen en een harde stem hebben. Alleen bij Mc Donalds hebben ze bedacht dat het misschien wel handig is om bij de bestelplek een scherm neer te zetten dat meteen weergeeft wat de medewerker aan de andere kant verstaan heeft. Let wel : dit hoeft absoluut NIET te zijn wat je besteld hebt. Alternatief 1 vergt verder vrij weinig initiatief, al moet je bereid zijn om je bestelling meerdere keren te herhalen en is het handig om van tevoren te weten wat je wil. Niet aan te raden om met meer dan 2 personen te doen !
“restaurant” Ook hier geldt het devies weet wat je eet. Mayonaise (voor bij de friet) is meestal niet verkrijgbaar, alle accessoires (rietjes, ketchup en andere zooi, bestek en servetten) pak je zelf. Meestal zijn deze restaurants erg koud, ook niet geholpen door de walgelijke plastic kuipstoeltjes waaraan je noodgedwongen je zwaar verdiende voedsel moet opeten.

2. Regular food Soms verkrijgbaar in drive thru meestal alleen beschikbaar in zit. Een goede tip: denk eraan dat je bij de meeste restaurants niet kunt reserveren en als je op vrijdag zaterdag en/of zondag gaat uit eten moet je tussen 7 en 10 uur minimaal 20 minuten wachten, overal ! Maak een keuze tussen wel of niet roken of eerste beschikbaar. Soms krijg je een vibrerende pager als een tafeltje vrij is, meestal wordt je naam door de zaak geschreeuwd (ook heel handig als je met iemand afgesproken hebt, ze weten vanzelf dat je gearriveerd bent). Bestellen: Hier komt de werkelijke moeilijkheid om de hoek kijken vooral als je niet zo’n snelle beslisser bent of niet bekend bent met de OPTIES: Mijn eerste ervaring in een restaurant was 4 jaar geleden, de eerste keer in een Canada en ik heb er nu nog slapeloze nachten van ! De opties gaan ongeveer zo: Drank: Natuurlijk kun je cola bestellen, zo ongeveer het enige wat zowel in Nederland als hier hetzelfde is. Verder wordt het wat anders: geen sinas, spa, 7-up maar wel de bij ons onbekende dingen: ice tea, lemonade, root beer, mountain dew, Dr. Pepper (is dat bij ons niet 20 jaar geleden verboden ?). Als je bier bestelt vragen ze welk en sowieso met alcohol heb je kans dat ze je om legitimatie vragen (legal drinking age in Texas is 21 !) Je kunt altijd gratis water krijgen. Ice-tea/water en koffie is zoveel als je wilt. Tijdens het eten wordt je constant bijgevuld. Salade Als je sla wil moet je een dressing opgeven. Vraag niet om wat ze allemaal hebben want vervolgens rafelt de serveerster een heel lijstje met namen op die je toch niet verstaat. Ik vraag meestal om de fat-free of de low-calorie, dan moet de serveerster denken en wordt de keuze beperkt tot 2 en dat is alweer wat simpeler. Als je het echt niet weet zeg dan gewoon de eerste na (als je die nog onthouden hebt), je komt er vanzelf achter of je het lekker vindt. Salade wordt altijd van tevoren gegeten en dus ook opgediend. Wees niet verbaasd als je geen mes hebt, hier eten ze meestal alleen met een vork, zeker de sla. Aardappel-spul Gewone gekookte aardappelen krijg je hier nooit. Je kunt kiezen uit friet, chips (ja die in een zakje), bielzen (dat zijn van die grote friet met de schil er nog aan) of baked potato. Dit laatste is het moeilijkste want dan vragen ze je weer wat je op de baked potato wil. Op dat moment was ik eigenlijk al zover dat ik liever verhongerde dan nog meer keuzes moest maken, maar goed, eerste bezoek bij je schoonouders.... Je kunt : sour cream, chives, bacon, cheese and butter op je BP krijgen. Wil je alles zeg je gewoon “the works”, anders moet je specificeren. Vlees Er wordt vrij veel rundvlees gegeten en net als in Nederland moet je specificeren hoe je dat gebakken wilt hebben. Veilige keuze is medium. Denk niet dat het bedienend personeel doof is als ze je nog eens 2 keer vragen of je echt vlees wil met rood in het midden. In Texas moet de klant specifiek vragen om gedeeltelijk of geheel rauw vlees (of bijvoorbeeld een spiegelei aan 1 kant gebakken : sunny side up), nieuwe regel van de department of public health.

He, he, na al deze trammelant kun je binnen 10 minuten eten. Het wereldrecord :” hoe snel kan ik mijn klanten laten eten en weer op laten sodemieteren voor de volgende klant” is vast en zeker hier gevestigd. Soms lijkt het wel of de serveersters over telepathische gaven beschikt met de kok. Ze is nauwelijks weg of het staat al voor je neus, verbazingwekkend gewoon ! Als je een voorgerecht bestelt moet je helemaal vlug zijn want voor je dat op hebt komt het hoofdgerecht al. Snelheid is dus cruciaal. Een voordeel: uit eten is voor onze portemonnee goedkoop. Je hebt al een goed diner voor 8 dollar.

8.3 Sport kijken

Sport is een zeer grote favoriet hier (zie ook passieve sport). Je hebt 2 keuzes als je te lui bent om zelf aan sport te doen en dat is of naar een wedstrijd gaan of naar een wedstrijd op TV kijken. Geloof me, het hele land is hoteldebotel als er belangrijke wedstrijden zijn : play-offs (basketball, baseball), NFL finale (american football) en natuurlijk PGA tour golf. Overal in de buurt vind je golfterreinen soms tot grote ergernis van alle projectontwikkelaars, waar gegolfd wordt kan niet gebouwd worden tenslotte.

8.4 Feestdagen

Zoals eerder gezegd zijn er in ieder geval 11 feestdagen die in Texas officieel gevierd worden. Dit hoeft overigens niet ook in de rest van de VS zo te zijn omdat iedere staat en soms zelfs de bedrijven afzonderlijk de vrije dagen vaststelt. Een aantal dagen wil ik echter even toelichten, of omdat ze in Nederland niet bestaan of omdat men er rare gewoontes op na houdt op die dag. Het is redelijk normaal hier om voor iedere nieuwe feestdag je huis weer opnieuw te versieren en vlaggen uit te hangen. We kennen zelfs iemand die ongeveer 12 verschillende inrichtingskleuren heeft afhankelijk van de feestdag, Dat betekent dus dat met pasen alles geel is, met kerst alles groen en valentijn rood. Je moet maar geld teveel hebben.

4th of July ofwel Independence day

Een heel belangrijke dag voor heel de VS. Gevierd wordt dat de Amerikaanse Onafhankelijksverklaring is goedgekeurd in 1776. Vuurwerk, parades en de familie-picknick maken absoluut deel uit van de traditie. De meeste mensen vieren dit met hun familie en het is grappig om te zien dat er ‘s morgens vroeg veel mensen met de pick-up bij de supermarkt staan, barbecue achterin en kilo’s steak inslaand voor de picknick (tail gaten genaamd). Traditionele kleuren : rood, wit en blauw (he). De Amerikaanse vlaggen zijn plenty en het is aan te raden om het volkslied te leren als je naar een viering gaat. Wij hebben dit gevierd door naar een openluchtconcert met een patriottisch tintje te gaan. In een concert werden alle veteranen, militairen en andere volksverdedigers geëerd door een potpourri van regimentsmarsen te spelen.

Halloween, 31 oktober

Ook al een feest dat in Nederland niet wordt gevierd. Oorspronkelijk werd gedacht dat op deze avond Saman, de god van de doden alle boze geesten opriep. Er worden vuren ontstoken om de geesten te verjagen. Een ander feest dat hiermee gecombineerd werd is oogstdag. Vandaar dat Halloween een rare mengeling is geworden van geesten, heksen en andere enge dingen met spelletjes met fruit (ezeltje prik waarbij de staart vervangen wordt door fruit). OoK het beroemde trick or treat waarbij kinderen verkleed langs de deur gaan om ofwel een streek uit te halen (trick) of afgekocht te worden met snoep (treat) schijnt voort te komen uit het verjagen van geesten. Natuurlijk is dit feest voor de Amerikaanse jeugd iets om naar uit te kijken. Als je wil dat ze langs komen voor trick or treat moet je je porchlamp aanlaten (buitenlamp) en zorgen dat je een flinke voorraad snoep in huis haalt. Gezonde dingen worden niet bepaald geapprecieerd, maar ja, waar wel ?

Thanksgiving Oogstdankfeest

Traditioneel wordt kalkoen gegeten met cranberries, aardappelpuree of nieuwe aardappelen en groente. Het stamt ergens uit de tijd van de eerste settlers die uit dank voor de overdadige oogst hun eerste maal deelden met de Indianen. Helaas heeft deze samenwerking niet land mogen duren. Dit wordt met de familie gevierd en is bijna een religieus feest geworden.

Feestgewoontes

Potluck Een “Amerikaanse “ fuif of zoals ze het hier ook noemen Double Dutch, iedereen neemt zijn eigen eten en drinken mee. Dat is sowieso al de gewoonte, maar als er dan ook nog wordt gezegd dat het een potluck is weet je het zeker. Raar trouwens dat we het weer omgedraaid hebben, Amerikanen vinden iets Dutch terwijl wij het Amerikaans vinden.

Cake walk

Een cake walk schijnt alleen maar in Texas te bestaan en is een andere versie van stoelendans. Vaak wordt dit gedaan door non-profit instellingen om geld binnen te halen. De vrijwilligers bakken een cake/taart of iets anders lekkers en de mensen die mee willen doen kopen een deelnamebewijs. Er worden een aantal stoelen neergezet (het aantal deelnemers -1) en vervolgens wordt muziek gedraaid of gemaakt (natuurlijk is hierbij onvervalste Western folkmuziek favoriet). Net als de Nederlandse stoelendans wordt er iedere ronde een stoel weggehaald en diegene die overblijft krijgt de cake. Ik heb wel gehoord van kaartjes van 5 tot 10 dollar, zie daar een geweldige manier om de kas te spekken.

The Dutch in Texas

Een van de nieuwste trend die waarschijnlijk zwaar beïnvloed wordt door het reis- en immigratie gehalte van de totale wereldbevolking, is het verschijnen van handboeken voor landen en volken. Niet in de zin van;wat is er te doen en te bekijken, maar meer als ;hoe zijn de mensen en welke (belachelijke) gewoontes houden ze erop na.

Onze vriendenkring hier in Texas is behoorlijk internationaal: Canada, Zweden, Noorwegen, Bulgarije, Polen, Mexico zijn een paar vertegenwoordigde landen. De eerste paar maanden in een nieuw land doe je niet veel anders dan alles vergelijken met elkaar en met thuis, waar dat thuis ook is. Dan merk je dat Europeanen veel met elkaar gemeen hebben en Niet-Europeanen de andere helft vormen. Wij delen onze voorliefde voor drop met de Zweed en de Noor, de rest heeft het betreffende uit beleefdheid buiten ons gezichtsveld uitgespuugd. Bezoek en afspraaknormen zijn typisch europees, in Noord Amerika is het moeizaam in Zuid en Midden Amerika onbekend. En zo zijn er nog genoeg rare dingen die je als beginnende immigrant meteen opvallen.

Veel mensen vragen ons wat er nu zo anders is tussen Texas en Zoetermeer/Kerkrade-de rest van Nederland. Om die nieuwsgierigheid te bevredigen en mijn eigen drang naar verschillen op te schrijven zal ik proberen een begin te maken met een Nederlandse versie van :the Dutch in Texas. Weet wel dat Texas een hoofdstuk apart is. Alle niet-Texanen zijn het ook daarover eens. Tijdens een korte inventarisatie kwam ik al makkelijk op 15 onderwerpen. Veelbelovend of huiveringwekkend ?
Laat iedereen maar zelf bepalen of dit dingen zijn die we juist wel of niet zouden overnemen. Hopelijk veramerikaniseren we alleen in een goede manier en worden we daarmee betere wereldburgers.

8. Money, money, money

Na een jaar hier heb je ongeveer kennis gemaakt met alle facetten van The American Way of Life. Maar geen leven zonder geld dus dat is iets wat minimaal 1 apart hoofdstuk verdient.

Flappen

Het is erg genoeg dat we onze gulden (die ik graag als voorbeeld gebruik hoe geld er kan uitzien) kwijt raken aan de EURO al was het maar om onze MONOPOLY-achtige kleurtjes . Tenminste dat is wat iedereen hier zegt als je ze Nederlands geld laat zien. Nee, dan het Amerikaanse geld. Allemaal eender, al kwam ik er na een paar weken achter dat er warempel verschillende hoofden op verschillende biljetten stonden. Dezelfde kleur (groen en zwart), dezelfde afmeting, hetzelfde saaie ontwerp. Blinden en slechtzienden kunnen geen geld gebruiken want er is geen enkele manier waarop je het een van het ander kunt onderscheiden. Geen Nederlandse blindentekens of iets in die richting.

En dan de fraudegevoeligheid: een lachertje ! Wij horen regelmatig op TV dat er weer een paar duizend valse briefjes in omloop zijn gebracht die John in zijn achtertuin had gedrukt en wat niet opviel totdat iemand er goed naar ging kijken. Vorige week nog bleek een studente wat biljetten te hebben gemaakt op school; lucratieve business ! Vanwege deze simpel na te maken biljetten wordt er in een winkel regelmatig "versierd": met andere woorden er wordt met een viltstift een streep op het biljet gezet. Ik vraag me nog steeds af wat voor goed dat doet behalve dat de bank dan kan zeggen dat deze of gene winkel valse biljetten heeft ontvangen !
Het toppunt is als ze je telefoonnummer op het biljet zetten. Dat betekent dat jij opeens persoonlijk verantwoordelijk bent voor het geld dat je uitgeeft. Als je geluk hebt kun je dus biljetten in handen krijgen met allerlei kleuren strepen (zwarte merkstift is overigens favoriet) en genoeg telefoonnummers om een dating-service te beginnen.

Een groot aantal mensen heeft nog nooit van een portemonnee gehoord. Ze slepen constant met stapeltjes biljetten of liever hebben een money-clip om alles bij elkaar te houden.

Change

Aangezien 1 dollar een biljet is, zou je zeggen dat je geen last hebt van bulkende portemonnees met kleingeld. MIS ! We hebben hier nog steeds het fenomeen centen en dat is genoeg om minimaal de helft van de bevolking regelmatig aan de drank te brengen. Niks is zo vreselijk als een hele beurs met niks, allemaal centen. Wij keren regelmatig al het kleingeld op de counter en gooien de helft in een spaarpot. De meeste mensen staan bekend als rinkelaars, zij dragen hun kleingeld los in hun zak, heel irritant. De bijnamen voor de diverse munten:

Pennie: 1 cent
Nickel: 5 cent
Dime: 10 cent
Quarter: 25 cent

Voor de mensen die dit niet kunnen onthouden, ik gebruikte in het begin het liedje : Pennie for your thought als ezelsbruggetje. Er bestaat wel een dollar munt maar die ligt in de kast bij alle verzamelaars.

Bank/Giro

Oké, onnodig te zeggen: giro bestaat hier niet ! We hebben miljoenen banken en ze leveren allemaal dezelfde ouderwetse service ! Laat ik dat vooral even uitleggen:

1. Rekeningen betalen

Alle rekeningen die je hier krijgt worden met checks betaald. (en ik me maar verwonderen waarom we zoveel checks kregen ). Er is nu gelukkig een optie bij gekomen: online banking, maar helaas zijn er een groot aantal bedrijven die dit niet accepteren, terug naar de oertijd dus. Je krijgt maandelijks een rekening (als je iets automatisch af wil laten schrijven kost dat een paar dollar extra per keer !) en die moet je dan weer samen met een check in een envelop naar het bedrijf dat de rekening stuurde. Het allerergste is dat je die enveloppen moet frankeren, niks gratis giro-enveloppen. Je kunt de rekeningen ook betalen bij supermarkten en service punten en dan vragen ze daar extra geld voor. Met andere woorden, hoe raar het ook klinkt, als je je rekening wil betalen wordt je gestraft met extra kosten als porto of processing fees ! Dan is er nog de optie om niet het hele bedrag maar een deel te betalen. Je kunt dan het bedrijf als een soort credit-card gebruiken en ze rekenen dan gewoon rente (dat is handig als je al je andere credit cards al hebt gemaximaliseerd).

2. Geld halen en betalen

We zijn wel al ingetreden tot het elektronische tijdperk, maar slechts voor een deel. De meeste banken hebben een ATM/debit card. ATM staat voor Automated Teller Machine ofwel pinautomaat. Behalve geld afhalen kun je met deze automaten ook geld cash storten (ik vertrouw dat echter voor geen meter), of rekeningen (met checks) betalen door het betreffende in een envelop in een opening in de machine te mikken. Mij niet gezien !
De debit card betekent een pinpasje dat direct het geld van je rekening afschrijft. Meestal drukken ze ook nog een credit card logo af zodat sommige winkels denken dat je met credit card betaalt. Als je geld haalt bij een andere bank dan je eigen: kassa, dan moet je minimaal 3 dollar extra betalen. Betalen in winkels is gelukkig gratis. Sommige mensen overdrijven het dan weer. Een aantal vrienden van ons hebben NOOIT cash geld bij zich en betalen ALLES met een pasje, ook 50 cent voor een beker fris ! Wie is hier nou gek ?

De minst leuke optie is om geld te halen bij de bank. Je vraagt je altijd af waarom de bank uberhaupt bestaat want met die achterlijke openingstijden zou je denken dat klantenservice niet bestaat. Bank gaat dicht om 4 uur en in het weekend is alles open behalve de bank!

3 Salaris

Dit is het allerleukste vind ik. Wij hebben geluk, ABS heeft dezelfde bank als wij (of andersom het is maar hoe je het bekijkt) en dus kunnen wij gebruik maken van een zeer speciale service: automatisch storten ofwel direct deposit ! Het verwondert me dat ze daar nog niks extra's voor vragen. Nee, vergeleken met de meeste mensen is dit luxe. Als je een keer op vrijdag een slecht humeur wil krijgen moet je proberen om je salaris (wordt met een check bij je bureau afgeleverd) op die dag bij de bank te innen. Geschatte wachttijd: 1/2 uur, je kunt je boterhammen maar beter meenemen. Je krijgt iedere 2 weken salaris dus als je geen direct deposit hebt kun je iedere 2 weken van dit geweldige systeem genieten. Wie weet leer je nog wel de man/vrouw van je dromen kennen in de rij, tijd genoeg.

4 Schulden

Praat met de gemiddelde Amerikaan over hun debts (schulden) en je krijgt een goed idee van hoe het niet moet. De meeste mensen hebben meerdere credit cards die zelfs gebruikt worden voor het kopen van eten. Gemiddelde rente varieert van 6 tot 26 %. Verder koopt iedereen auto's, meubels en kleding op afbetaling; hebben ze nog een stuk of wat pasjes van grote winkelketens en het probleem wordt al duidelijk.: de gemiddelde Amerikaan betaalt per maand meer aan het afbetalen van zijn schulden dan aan andere dingen (hypotheek en huur niet meegerekend). Wij hebben een aantal vrienden die zich in een redelijk netelige situatie bevinden: nauwelijks 25 en nu al meer dan 20.000 dollar schuld omdat ze op hun 18e de geneugten van de credit-card en de personal loan leerden kennen. Mensen geloven ons niet als we zeggen dat we alle grote apparatuur (TV, wasmachine etc.) cash betaald hebben en dat we in Nederland geen schulden hebben. Wij vinden dat normaal, hier is het verdacht !

Voor alles moet je een credit-history hebben of wel een bewijs kunnen leveren dat je een goede betaler bent. Een groot bedrag ineens is daarvan geen bewijs, nee, je moet schulden maken en dan bewijzen dan je ze kunt afbetalen. Dat was dus een probleem toen we hier arriveerden. We hadden helemaal niks alleen misschien het feit dat we niet geregistreerd stonden bij het Bureau Kredietwaardigheid in Tiel, maar dat vonden ze nog steeds raar. Dus we moesten iets doen dat totaal indruiste tegen alle principes: SCHULDEN MAKEN om een credit history op te bouwen. Dat betekende een auto-lening afsluiten terwijl we die best cash hadden kunnen betalen, en dingen met een credit-card kopen. De enige kaart die we konden krijgen was er eentje via Marco's beroepsvereniging met natuurlijk een gigantisch rentepercentage. Mijn impuls om alles meteen af te betalen (dan hoef je tenminste geen rente te betalen) was geen optie. Als je een goede credit-history wil hebben moet je gewoon het minimale bedrag per maand betalen om te bewijzen dat je een regelmatig inkomen hebt. Wat is er mis met een kopie van mijn salarisstrook denk ik dan ?
Nu, na een jaar, zijn we bekend als goede betalers en zorg ik er dus voor zo snel mogelijk alles af te betalen. Tenslotte hebben we nu een hypotheek en dat moet genoeg bewijs van vermogen zijn !

5. Belasting

Mijn minst favoriete onderwerp en aan het einde hiervan zul je weten waarom. Laat ik eerst de voordelen opnoemen:

je betaalt maximaal 28 % belasting op je inkomen
De formulieren zijn heel wat eenvoudiger dan in Nederland
Je kunt, als je weet wat je moet doen, zelf bepalen hoe je belasting betaalt, meteen inhouden of sparen en betalen.

Dat werkt dus allemaal heel goed als je precies weet hoe het werkt. Helaas voor die arme Nederlanders met hun inclusieve, geen aangifte nodig, systeem !. Wat doen ze namelijk ? Je betaalt automatisch belasting bij je salaris. De hoeveelheid belasting is afhankelijk van zogenaamde exemptions. Je krijgt een exemption per persoon en een extra voor alle dependents zonder werk (huisman/vrouw en kinderen). Als je in dienst komt lijkt het alsof dit een perfect systeem is nou, dit jaar moeten we 800 dollar extra betalen, van het systeem klopt geen bal !!!
Sterker nog, het blijkt dat wij onze salarissen moeten laten bijstellen naar allebei 0 exemptions (terwijl de belastingdienst roept dat 2 minimaal is !) en dan moeten we nog iedere pay-check iets extra's laten afhouden om te zorgen dat we volgend jaar geen gigantisch bedrag moeten betalen voor 15 april. Gelukkig zijn we niet de enigen die hierin getrapt zijn. Alle buitenlandse tweeverdieners zijn gigantisch geschrokken van wat ze moeten betalen en sommigen moeten nu weer een lening afsluiten voor hun belastingschuld, je blijft je verbazen.

6. Dunglish en Engerlands

Bovenstaande termen zijn veelvuldig te vinden in onder andere Onze Taal en een aantal publicaties die de laatste tijd zijn verschenen. Het gaat dan zowel om het "misbruik" van Engels in het Nederlands (toen we laatst in Nederland waren viel het me echt op dat met name reclame bijna uitsluitend Engels is) als het foutief vertalen van Nederlandse uitdrukkingen, spelling en woorden in het Engels. Ik wil daar nog iets aan toevoegen: Engelse uitdrukkingen die voor Nederlanders makkelijk een andere uitleg kunnen hebben en hier een gewone uitdrukking zijn. Vooral nu we Nederlanders op bezoek hebben is het erg verfrissend. Wij zijn alweer te gewend.

Zeker sinds ik werk, kom ik erachter dat het soms nog niet zo simpel is om goed Engels te schrijven en te spreken. Een voordeel is dat de meeste ABS medewerkers Engels niet als eerste taal hebben, dus dan valt het niet zo heel erg op.

6.1 Zakelijke brieven

De "toon" Het lijkt erop dat hoe informeler het zakelijk praten is hoe formeler het zakelijk schrijven wordt. Ik merk heel goed dat ik niet gewend ben aan formele, zakelijke brieven. Woorden als: henceforth, therein, thereto, arise, adhered, afsluitingen als : very truly yours, yours sincerely ( dit was toch zaken) en het veelvuldig gebruik van passieve zinnen (it has been determined in plaats van we determined) maakt het er niet makkelijker op. Ik vind dat Amerikaanse zakenbrieven zeer wollig en "ouderwets" zijn. Ik wordt er regelmatig van beschuldigd te eerlijk en vooral te "blunt (bot) te zijn in mijn brieven. Maar ja, mijn instelling is : houd op met zeuren zeg wat je bedoelt. Gelukkig ben ik niet de enige die dat vindt en zijn er mensen die pleiten voor een wat eenvoudigere, recht toe recht aan taal in brieven. Maar helaas, dat wordt niet echt gewaardeerd tot nu toe. Er zijn mensen die volhouden dat dit van rechtswege wordt gedaan. Iedereen probeert zich zoveel mogelijk in te dekken (vandaar de voorkeur voor passief) om eventuele rechtszaken te voorkomen. Onzin, volgens mij moet dat ook kunnen met normaal Engels. Het aloude ambtenaren probleem ! De fouten Ik kon er zelf al een paar verzinnen maar voor de grap heb ik ook nog eens even een aantal brieven van Nederlandse leveranciers bekeken en goed gelet op de fouten. Want het is waar, als Nederlandse vallen je bepaalde dingen niet meer op omdat je het zelf waarschijnlijk ook zou doen. Blunders die ik zelf maak(te):

"false" information voor verkeerde informatie (meer gebruikt als onecht, beter is wrong)
"Filling in" forms voor het invullen van formulieren (het moet zijn filling out)
"SOS" voor see other side (ons zie ommezijde, hun save ours souls, de juiste vertaling p.t.o. (please turn over))
"Ofcourse" in plaats van of course, raar genoeg is dit niet in het english Oxford dictionary te vinden.
"In any case" voor in ieder geval. Eigenlijk niet fout, maar in het Engels wordt het niet zo vaak gebruikt als bij ons en de betekenis is de letterlijke. In het Nederlandse is het bijna een tussenwerpsel met als betekenis, oké, verder met het onderwerp.

Wat ik in een paar brieven vond:

"To my opinion", het moet zijn "in" my opinion
Hereby we send you. Veel gemaakt fout, hierbij zenden we. Helaas, hereby betekent ook hierdoor en wordt niet als zodanig gebruikt
As far as applicable: zover van toepassing. Mijn Amerikaanse en engelse collega's trokken verwonderd hun wenkbrauwen op, het ziet er raar uit.
"greeting". Je gebruikt altijd: (best) regards, sincerely (zie ook boven) of yours.....

Ik heb net van mijn broer het boekje "righting English that's gone Dutch" gekregen. Geen een van deze voorbeelden wordt daar echter in genoemd. Wat zegt dat ?

6.2 Uitdrukkingen

Deze week gingen we over van winter naar zomertijd. Dus in een onbewaakt ogenblik (gebeurt vrij vaak op maandagmorgen of vrijdagmiddag , nog niet wakker of niet meer wakker) riep ik dat ik zo'n last had van die overschakeling op "summertime". Wat natuurlijk niemand snapte, wat had dat liedje uit Porgy en Bess hier nu mee te maken ? Mijn broer kan er ook over mee praten. Hij had een soort frisbee gekocht. Na het afrekenen riep de winkelbediende" Y'all have a good one" en Antoine die dacht dat hij bedoelde dat ie iets goed gekocht had antwoordde:"I hope so". Wist hij veel dat dit een gangbare uitdrukking is voor : prettige dag. Spreekwoorden zijn weer een verhaal apart. Het is moeilijk om een spreekwoord in een vreemde taal te vinden. Dat is ook iets wat je niet echt geleerd wordt. Dus in het vervolg vraag ik maar eerst voor ik iets zeg. Het fijne is dat je "buitenlander" zijn nog altijd als excuus kan dienen voor je fouten.