eerst nog ver weg, maar komt snel dichterbij. Aan weerszijden van de straat staat om de twintig meter een politieagent. ‘‘Aan de kant! Aan de kant!’‘ klinkt het uit een megafoon. Aarzelende voetgangers worden ruw van het asfalt getrokken.
De zwerm politieauto’s vliegt voorbij. Gevolgd door terreinwagens met bodyguards, een handvol limousines, en nog meer politieauto’s. De gepantserde wagen van president Heidar Alijev komt met piepende banden tot stilstand voor het concertgebouw. Soldaten met machinegeweren springen uit een legertruck en vormen een kordon rondom het pand. Nu Alijev is gearriveerd, mag niemand er meer in.
De Azerbeidzjaanse hoofdstad Bakoe was decennialang een grauwe industriлle uithoek van de Sovjet-Unie, maar de stad ondergaat sinds het uiteenvallen van het Sovjet-rijk in 1991 een ware metamorfose.
Steeds meer westerse oliemaatschappijen strijken hier neer, aangetrokken door de olierijkdommen onder de Kaspische Zee. Glimmende BMW’s en Mercedessen zoeven over de Oliewerkersboulevard en in het centrum van de stad verrijst een protserig winkelcentrum met veel marmer. Zelfs de vermaarde cellist Mstislav Rostropovitsj doet zijn geboorteplaats weer aan.
Het concert van vanavond is een van de societygebeurtenissen van het jaar. Ze zijn er allemaal: de oliemannen, diplomaten, maffiosi en voormalige communistische apparatsjiks. Als president Alijev de concertzaal betreedt, rijzen de notabelen in onvervalste Sovjet-stijl als ййn man op uit hun stoel. Alijev houdt de wind eronder.
De voormalige KGB-chef kwam in 1993 na een militaire coup aan de macht. Hij maakte een einde aan de al jaren durende oorlog met buurland Armeniл en overtuigde oliemaatschappijen ervan dat ze veilig in zijn land konden investeren. Alijev sloot in 1994 een miljardencontract met Azerbaijan International Operating Company (AIOC), een internationaal, door BP geleid consortium. AIOC renoveerde een roestig boorplatform uit de communistische tijd en pompt nu 115.000 vaten ruwe olie per dag op uit de Kaspische Zee. Het consortium bouwde voor de export van de olie een pijpleiding van Bakoe, dwars door de zuidelijke Kaukasus, naar de Zwarte Zee. Tankers vervoeren de olie vandaar verder naar het westen.
Het is een risicovolle route, want de bergachtige Kaukasus met zijn wirwar van etnische groepen, culturen en religies maakte het afgelopen decennium vier, vijf etnische oorlogen op rij mee. Honderdduizenden mensen werden verjaagd van huis en haard.
Alijev laat zich, als hij naar een concert gaat, niet voor niets beschermen door een peloton elitetroepen met machinegeweren. Opstanden, staatsgrepen en moordaanslagen zijn in de Kaukasus aan de orde van de dag. Op dit moment zendt de oorlog in Tsjetsjeniл weer schokgolven door de regio.
Toch spreekt Alijev in zijn urenlange speeches op de staatstelevisie al van een tweede nieuwe pijpleiding, met een capaciteit van een miljoen vaten per dag. Deze pijpleiding zou voor een groot deel dezelfde route moeten volgen als de net aangelegde pijpleiding, om ergens in de bergen van Georgiл af te buigen naar het zuiden, en na 1730 kilometer te eindigen bij de olieterminals van de Turkse stad Ceyhan aan de Middellandse Zee.
De Amerikaanse president Bill Clinton keek in november op de OVSE-top in Istanbul glimlachend toe hoe Azerbeidzjan, Georgiл, Turkije en Kazachstan een akkoord tekenden over het project. Clinton dronk na afloop een glas champagne met de vier regeringsleiders en zei dat de overeenkomst de ‘‘welvaart en veiligheid zal bevorderen in een gebied dat van kritiek belang is voor de wereld’‘.

Op het hoofdkantoor van de Azerbeidzjaanse staatsoliemaatschappij Socar heerst groot optimisme. Werknemers in modieuze westerse kleding haasten zich door de gangen. Manager foreign relations Ilyas Alizade – krijtstreeppak, mobiele telefoon voor zich op tafel – legt uit waarom de nieuwe pijpleidingen naar het westen nodig zijn. Hij grijpt een vel papier en schetst een kaartje van de Kaukasus.
De Azerbeidzjaanse olie werd tot voor kort grotendeels vervoerd via een oude Russische pijpleiding naar de Russische haven Novorossijsk aan de Zwarte Zee. Maar die pijpleiding loopt dwars door Tsjetsjeniл. Met een driftig gebaar zet Alizade op zijn kaartje een kruis door de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny. ‘‘Die pijpleiding is al jaren volstrekt onbetrouwbaar. Dan is hij weer open, dan weer niet.’‘
De Tsjetsjeense leiders lagen voor de oorlog al overhoop met de Russen. De Tsjetsjenen eisten een groter deel van de vergoeding die Moskou van de oliemaatschappijen ontvangt, en dreigden de pijpleiding op te blazen als ze hun zin niet kregen. Lokale machthebbers tapten bovendien illegaal olie af voor hun clandestiene benzinefabriekjes. Soms werd de helft van de olie gestolen. De Russen vervoeren een deel van de Azerbeidzjaanse olie tegenwoordig per spoor, via Dagestan en Zuid-Rusland, met een boog om Tsjetsjeniл heen. Maar dat is geen succes, omdat ze kampen met een tekort aan tankwagons. Alizade en zijn collega’s hopen dat westerse oliemaatschappijen nu ook de geplande pijpleiding naar Turkije zullen aanleggen. De financiering van het miljardenproject hoeft volgens hem geen probleem te zijn. ‘‘Als de Russen ons niet bombarderen, dan komt die pijpleiding er. De grote banken zijn allemaal geпnteresseerd.’‘
Hij schuift twee visitekaartjes van ABN Amro over tafel. ‘‘Uw landgenoten van ABN Amro zijn hier ook een kantoor aan het opzetten, ze hebben mij gisteren nog gebeld. Het kantoor gaat vandaag of morgen open.’‘ Een medewerker van ABN Amro bevestigt later telefonisch dat de bank inderdaad een vestiging hoopt te openen in Bakoe. ‘‘Wij hebben al een kantoor in Almaty’‘, zegt hij, verwijzend naar de hoofdstad van Kazachstan, aan de andere kant van de Kaspische Zee. ‘‘We zitten daar vanwege de oliebusiness, maar we doen er alles: van privй-rekeningetjes tot het financieren van staatsleningen. In Bakoe willen we hetzelfde gaan doen.’‘

Shell probeert ook weer voet aan de grond te krijgen in Azerbeidzjan. Het concern heeft sinds 1993 een klein kantoor in Bakoe. Directeur Recep Aksulu ontvangt op de derde verdieping van een flatgebouw met een weids uitzicht over de stad; in de verte glinstert het water van de Kaspische Zee.
Shell was ooit, tachtig jaar geleden, een van de grootste olieproducenten van Bakoe. De eerste olie spoot hier al in de jaren zeventig van de vorige eeuw uit de grond. Het gebied nam rond 1900 de helft van de wereldolieproductie voor zijn rekening. De broers Ludwig en Robert Nobel en de Franse bankiersfamilie Rothschild maakten in Bakoe hun fortuin.
De oude olievelden aan de rand van de stad herinneren aan die tijd. Duizenden zwarte boortorens steken er als iele, ten dode opgeschreven bomen uit de met teer en olie verontreinigde bodem.
Shell kocht in 1912 de Russische oliebelangen van de Rothschilds. Toenmalig Shell- topman Henri Deterding nam daarmee een risico, want het tsaristische Rusland had de eerste revolutie van 1905 al achter de rug – ‘‘de Grote Repetitie’‘, zou Lenin later zeggen – en het land was nog steeds onrustig. Dat was ook de reden waarom de Rothschilds van hun belangen af wilden. Deterdings gok pakte verkeerd uit. De bolsjewieken veroverden Bakoe in 1920 en nationaliseerden de olievelden. Shell verloor een groot deel van zijn bezittingen. De Koninklijke is nu terug in Azerbeidzjan, maar is nog niet erg succesvol. Het bedrijf neemt deel in enkele projecten aan de overzijde van de Kaspische Zee, in Kazachstan en Turkmenistan, en wil samen met de Amerikaanse bedrijven Bechtel en GE Capital een gaspijpleiding door de Kaukasus aanleggen, om gas uit Turkmenistan naar het westen te pompen. Maar in de Azerbeidzjaanse olieproductie, die tegenwoordig offshore plaatsvindt, doet Shell tot nu toe niet mee.
Het Brits-Nederlandse concern hoopt binnenkort eindelijk een belang te verwerven in een consortium dat proefboringen mag doen. Shell zou 25 procent van de aandelen krijgen. De andere deelnemers, BP Amoco en de Azerbeidzjaanse staatsoliemaatschappij, hebben respectievelijk 25 en 50 procent. Als het consortium olie vindt, zal het op zijn vroegst in 2005 op commerciлle basis produceren. Aksulu ergert zich aan de trage besluitvorming op de Shell-burelen in Den Haag en Londen. ‘‘Wij hebben hier historische banden’‘, zegt hij. ‘‘De Azeri’s zijn zich daarvan bewust. Ze zijn teleurgesteld dat wij hier niet voortvarender aan de slag zijn gegaan. De mogelijkheden waren er zeker, maar wij hebben gefaald. Ik denk dat Shell te arrogant en zelfvoldaan is geworden.’‘
Aksulu is Turks. Hij vindt dat Shell zich niet door de politieke instabiliteit op de Kaukasus moet laten weerhouden. ‘‘Je opereert in de olie-industrie wel vaker in riskante gebieden. Ik heb hiervoor vijftien jaar voor Shell gewerkt in Diyarbakir in Zuidoost-Turkije. Dat is ook een gewelddadige en gevaarlijke regio. De PKK [de gewapende Koerdische afscheidingsbeweging, red.] is daar actief. Toch boorden we naar olie. Het leger beschermde ons met pantserwagens, nachtzichtapparatuur en zelfs met mortieren.’‘

De oliemaatschappijen met hun dollars veranderen het leven in Bakoe. De bedrijven renoveren de villa’s en appartementengebouwen van voor de Russische Revolutie. Boetieks verkopen avondkleding, Rolex-horloges en westerse parfums. In het hart van de stad staat sinds kort een glanzende McDonald’s. Maar het is slechts een kleine elite die profiteert van de veranderingen. President Heidar Alijev staat aan het hoofd van een kleptocratie van ex-communisten en maffiosi die zichzelf schaamteloos verrijken. Het cliлntelisme uit de Sovjet-tijd is alleen ontdaan van zijn communistische retoriek.
Het land is door-en- door corrupt. Baantjes als rechter, verkeersagent en belastinginspecteur worden verhandeld, omdat er flink mee valt te verdienen. Twintig tot dertig procent van de buitenlandse investeringen gaat op aan smeergeld.
Het overgrote deel van de bevolking leeft in bittere armoede. De meeste stadsbewoners leven in rottende betonnen flats en moeten rondkomen van niet meer dan een paar tientjes per maand, nauwelijks voldoende om eten te kopen. Bejaarde vrouwen staan tot laat in de avond met een emmer appels op straat in de hoop een paar kwartjes bij te verdienen. De landbouw is volledig ingestort. De meeste wegen buiten de hoofdstad worden al jaren niet meer onderhouden. Auto’s zoeken zigzaggend hun weg rond diepe kuilen met modderwater.
De teleurstelling overheerst. ‘‘Gorbatsjov heeft misschien goede dingen gedaan voor jullie in het Westen’‘, zegt de drieлndertigjarige Zohrab. ‘‘Maar hier heeft hij alleen maar ongeluk gebracht.’‘ Het stormt. Zohrab staat met een paar mannen te kleumen in de luwte van een verroeste container in Sangachal, vlak bij het begin van de nieuwe pijpleiding naar de Zwarte Zee. Honderdduizend vaten ruwe olie spuiten dagelijks onder hun voeten door naar het westen, maar de mannen zijn al jaren werkloos. Zohrab wijst naar zijn schoenen en kleren, die tot op de draad zijn versleten. ‘‘Wij hadden het in de Sovjet-tijd niet zo slecht. Iedereen had werk, onze kinderen gingen naar school. Nu hebben we niets meer.’‘ Hij haalt een papieren pakketje te voorschijn. Er blijkt een plak boter in te zitten, op de pof gekocht, omdat hij geen geld heeft. ‘‘De Amerikaanse oliebedrijven zijn gekomen, maar wij hebben niets meer te eten. Moeten we soms ruwe olie op ons brood smeren?’‘
Zohrab wil niet met zijn achternaam in het blad, want klagen kan gevaarlijk zijn. President Alijev was jarenlang lid van het Sovjet-politbureau van Leonid Brezjnev en regeert Azerbeidzjan tegenwoordig met ijzeren hand. De politie maakt zich volgens recente rapporten van Amnesty International en Human Rights Watch schuldig aan systematische martelpraktijken.
‘‘De politieagenten gedragen zich als hongerige honden’‘, zegt een mensenrechtenactivist. Hij vertelt over een jongen die door de politie werd doodgeslagen omdat zijn familie het losgeld dat de agenten vroegen niet kon betalen. ‘‘De meeste mensen hier zijn banger voor de politie dan voor criminelen. Voor criminelen kun je je verstoppen. Je kunt je huis goed afsluiten, met sloten op de deur en tralies of luiken voor de ramen. Maar voor de politie in dit land kun je je niet verbergen.’‘
Alijev is volgens de regeringskrant ‘door God gezonden om ons te redden’. Overal hangen afbeeldingen van hem: boven de ingang van het ministerie voor telecommunicatie (telefonerend), boven de haard van het vijfsterrenhotel (in rokkostuum), op de tennisclub (handenschuddend met kampioenen).
Toen enkele journalisten probeerden een onafhankelijk tijdschrift op te zetten, ging dat een tijdje goed, totdat ze het waagden te speculeren over de opvolging van Alijev. De politie nam de oplage in beslag. Redacteuren werden lastiggevallen, kioskhouders in elkaar geslagen, adverteerders geпntimideerd – het blad bestaat niet meer. Alijev heeft afgelopen voorjaar een openhartoperatie ondergaan en heeft zijn zoon Ilham naar voren geschoven als zijn opvolger. Ilham is nu vice-president van de staatsoliemaatschappij en een van de machtigste zakenmannen van het land. De olieconcerns doen maar alsof ze het allemaal niet zien. Al valt dat soms niet mee. Zo sponsort BP Amoco het schoolboekje waaruit kinderen hier hun eerste leeslessen krijgen. Een van de leesoefeningen is een paginalange lofzang op baba (‘vader’) Alijev. ‘Hij werkt dag en nacht om ons volk in vrede te laten leven. Hij brengt ons naar een gelukkige en zonnige toekomst’, aldus het boekje. ‘Wij zijn trots op papa Heidar. We houden van Azerbeidzjan zoals we van hem houden.’ Eronder is een foto afgedrukt van de dictator (‘onze grootvader’) in een zee van kinderen. Woordvoerster Tamam Bayatly van het door BP Amoco geleide AIOC reageert geпrriteerd op vragen over het autoritaire karakter van Alijevs regime. ‘‘Wij zijn geen politieke organisatie. We zijn hier om geld te verdienen en zijn heel gelukkig met deze regering. President Alijev heeft de stabiliteit gecreлerd die nodig is voor buitenlandse investeringen. De samenwerking is uitstekend.’‘
De oliemaatschappijen hebben wel twijfels over de geplande pijpleiding naar Turkije, waarover in Istanbul een akkoord werd getekend. De pijpleiding zal volgens de officiлle cijfers 2,4 miljard dollar kosten, maar deskundigen van BP Amoco denken dat de werkelijke kostprijs eerder in de buurt van de 3,7 miljard zal liggen.
De pijpleiding zou om rendabel te zijn minstens een miljoen vaten olie per dag moeten vervoeren. ‘‘Wij zullen deze pijpleiding steunen als hij economisch rendabel is’‘, aldus een woordvoerder van BP Amoco. Het olieconcern zou liever de capaciteit van de net gebouwde pijpleiding naar de Zwarte Zee verdubbelen tot 200.000 vaten per dag. Dat kan op eenvoudige wijze door de bouw van extra pompstations. De capaciteit van dezelfde route zou later nog verder kunnen worden vergroot door de aanleg van een tweede pijpleiding parallel aan de huidige. Ook dat zou relatief goedkoop zijn. BP Amoco lobbyt nu bij de Azerbeidzjaanse regering om toestemming te krijgen voor deze oplossingen. De olie zou ook relatief goedkoop kunnen worden geлxporteerd over het grondgebied van Iran, maar die optie stuit eveneens op bezwaren van de Amerikaanse regering, die het bewind in Teheran boycot.
Een complicerende factor is dat niemand weet hoe groot de Azerbeidzjaanse oliereserves zijn. De schattingen lopen uiteen van een paar miljard tot 25 miljard vaten ruwe olie. De werkelijke, bewezen reserves vallen tot nu toe enigszins tegen. Azerbeidzjan is geen nieuw Koeweit. AIOC is het enige consortium dat daadwerkelijk olie produceert. Het was vijf jaar geleden bij het sluiten van het contract met de regering zeker van een bewezen reserve van 550 miljoen ton en heeft sindsdien slechts negentig miljoen ton nieuwe olie ontdekt. Twee consortia hebben zich inmiddels uit Azerbeidzjan teruggetrokken omdat zij onvoldoende olie vonden.

Het akkoord in Istanbul over de pijpleiding naar de Middellandse Zee was vooral een politieke overwinning voor de regering-Clinton. De Verenigde Staten proberen het olierijke Azerbeidzjan en zijn buurlanden Georgiл en Armeniл los te weken uit de Russische invloedssfeer. De nieuwe pijpleiding zou het gebied, via Navo-bondgenoot Turkije, nauwer aan de VS en West-Europa moeten binden. De Amerikanen zien in Azerbeidzjan een aanvullende energiebron, die de westerse afhankelijkheid van het Midden-Oosten kan verminderen.
De VS nemen hiermee wel risico’s, want van oudsher beschouwen Russische politici en generaals de Kaukasus als hun ‘achtertuin’. Zij kunnen er moeilijk aan wennen dat Rusland op zijn zuidflank niet langer de dienst uitmaakt. Ze ergeren zich aan de toenemende Amerikaanse invloed en zien de geplande pijpleiding naar Turkije als een directe concurrent van hun eigen olieroutes.
‘‘Het is een angstaanjagende ontwikkeling’‘, zegt de Georgische regeringsadviseur Alexander Rondeli. ‘‘Dit gebied is de eerste frontlijn sinds het einde van de Koude Oorlog. De Russische generaals stelden zich tijdens de oorlog in Kosovo al confronterender op tegenover het Westen, maar dit is het eerste echte conflict. De Amerikanen en Russen staan hier lijnrecht tegenover elkaar.’‘
De strijd in Tsjetsjeniл drijft de spanning verder op. Rusland beschuldigt Azerbeidzjan en Georgiл van steun aan de moslimrebellen. Veel Azeri’s en Georgiлrs vrezen nu dat de Russische generaals hun ‘strafexpeditie’ niet zullen beperken tot Tsjetsjeniл. De regeringen in beide landen kijken angstig naar de etnische spanningen binnen hun eigen grenzen. Zij vrezen dat de Russen op de zuidelijke Kaukasus een nieuw conflict zullen proberen te ontketenen. Het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken verklaarde deze maand zeer bezorgd te zijn over het gevaar dat de oorlog in Tsjetsjeniл zich uitbreidt naar Azerbeidzjan en Georgiл.

In de besneeuwde heuvels ten westen van de Georgische hoofdstad Tbilisi stuurt ingenieur Misha Datiasuvili zijn terreinwagen van de weg af. Hij schakelt geroutineerd naar de vierwielaandrijving. De auto kruipt grommend over een steil karrenspoor omhoog.
Datiasuvili inspecteert de nieuwe pijpleiding naar de Zwarte Zee. Het tracй gaat in Azerbeidzjan nog door vlak steppeachtig terrein, maar hier in Georgiл slingert de pijpleiding de bergen in, door donkere naaldbossen, langs eeuwenoude kloosters en onder het grijsgroene water van snelstromende rivieren door. ‘‘We kunnen sommige plekken niet meer bereiken’‘, zegt Datiasuvili. ‘‘Gelukkig krijgen we binnenkort de beschikking over snow bikes.’‘
De pijpleiding is over vrijwel de hele 830 kilometer een klein stukje ingegraven. Dunne witte palen geven bovengronds de route aan. De oliemaatschappijen kampen op dit moment met hun eerste flinke tegenslag. Modderverschuivingen hebben in West- Georgiл een stuk pijpleiding onklaar gemaakt. De concerns pompen hun olie al twee weken noodgedwongen door de oude Russische pijpleiding.
Datiasuvili: ‘‘Ik denk dat de Russen het wel een mooie stunt vinden. Ze vallen Tsjetsjeniл binnen, zeggen dat hun pijpleiding veilig is en ontvangen meteen olie.’‘ Hij voorspelt dat de Russische victorie van korte duur zal zijn. ‘‘Wij pompen de olie binnen een week weer door onze eigen pijpleiding.’‘
Georgiл probeert zich sinds een paar jaar te ontworstelen aan de greep van Moskou. Het land kwam, nadat het in 1991 onafhankelijk was geworden, in een maalstroom van geweld terecht. De regio’s Zuid-Ossetiл en Abchaziл scheidden zich op bloedige wijze af. Moskou moedigde de opstandelingen aan en voorzag hen van wapens, met de bedoeling het gezag van de nieuwe machthebbers te ondermijnen en de eigen invloed te behouden.
Deze verdeel-en-heerstactiek was tamelijk succesvol. Rusland heeft nog steeds vier legerbases op Georgisch grondgebied en is de grootste handelspartner. Maar Moskous macht is tanende.

De Georgiлrs roken tegenwoordig sigaretten van het merk ‘Dream’, met op de rood-wit-blauwe pakjes een gestileerde versie van het Amerikaanse Vrijheidsbeeld. Slijterijen maken reclame met – kan het vernederender voor de Russen? – Vodka from USA, goedkope drank die volgens het etiket is gebotteld ter ere van de vriendschap tussen Georgiл en de Amerikaanse staat Georgia.
Georgiл wordt sinds 1992 geleid door president Edoeard Sjevardnadze. Hij was tien jaar geleden minister van buitenlandse zaken van de Sovjet-Unie en rechterhand van Michail Gorbatsjov. De beide mannen maakten samen een einde aan de Koude Oorlog. Sjevardnadze hield er goede relaties in het Westen aan over.
Hij regeert zijn geboorteland tegenwoordig op autocratische wijze en overleefde de afgelopen jaren een lange reeks couppogingen en twee moordaanslagen. In 1998 ontsnapte hij op het nippertje aan de dood toen een antitankgranaat zijn gepantserde Mercedes verwoestte. Volgens de president was het een poging de jonge staat Georgiл op te blazen. ‘‘Want een aanslag op mij is een aanslag op mijn land.’‘ De ‘Witte Vos’ weet zich gesteund door de Verenigde Staten. Zijn bodyguards zijn getraind door de CIA. De Amerikanen hebben van het kleine Georgiл hun bruggenhoofd op de Kaukasus gemaakt. Het land is per hoofd van de bevolking de op twee na grootste ontvanger van Amerikaanse hulp – na Israлl en Egypte.
Sjevardnadze ziet in de pijpleidingen vooral een manier om Georgiл veiliger te maken. Zijn land verdient weinig aan de net gebouwde pijpleiding naar de Zwarte Zee. Georgiл ontvangt 0,18 dollar per vat – een schijntje, naar internationale maatstaven. Maar Sjevardnadze redeneert: als straks grote hoeveelheden olie via Georgiл worden gepompt, hebben westerse regeringen er belang bij dat dit land stabiel blijft en niet door Moskou wordt gedomineerd. ‘‘Er wordt een gevaarlijk spel gespeeld’‘, zegt de Georgische journalist en politiek commentator Zaza Gatsjetsjiladze. ‘‘Maar wij zijn helaas niet degenen die spelen. Er wordt met ons gespeeld, door Rusland en de Verenigde Staten. Wij kunnen slechts hopen dat de Amerikanen zullen winnen.’‘

Для новоприбывших русских компания *Марекса* организует по субботам в 19.00 бесплатные информационные встречи (обращаться по-голландски к г-ну Динкелаару, по-русски к г-же Л.Володимеровой). Вас ждут напитки и угощение, но мы надеемся и на Вашу помощь в этом вопросе.

Мы ответим на Ваши вопросы об эмиграции и оформлении документов МВВ. Компания *Марекса* проводит также презентации русских книг. В дальнейшем вы можете участвовать в наших литературно-музыкальных вечерах, мы будем рады вас видеть. Мы поможем любителям фото-искусства и моделям, художникам и писателям, а также предоставим вам возможность посещения теле-студии и живого участия в записи популярных теле-программ. При желании вы сможете взять напрокат видео-записи. Мы расскажем вам о русских магазинах и русских галереях страны, постараемся принести реальную помощь.

Наши встречи будут также способствовать лучшему усвоению голландского и русского языков!

Добро пожаловать!